Bilgisayarınızın İçinde Ne Var? Dünden Bugüne Donanım ve Önemli İpuçları

Bilgisayarınızın İçinde Ne Var? Dünden Bugüne Donanım ve Önemli İpuçları

Yeni bir bilgisayar toplarken karşı karşıya kalabileceğiniz terimler ve teknik donanım kısaltmaları can sıkıcı olabiliyor. Bu rehberi yeni donanım toplayanlara hem rehber olması, hem de biraz donanım tarihi hakkında ışık tutabilmesi amacıyla derledik.  

Rehberimiz bugün modern ve nitelikli bilgisayarlarda bulunan birçok donanımın ne işe yaradığını, nasıl geliştiğinin kısa bir özeti olacak. 

CPU nedir ve bugüne kadar ne gibi evrelerden geçti

Çok fazla teknik terimlerle kafanızı şişirmeyelim, CPU (central processing unit) ya da diğer adıyla işlemci aslında bir yonga (chip) üzerine yerleştirilmiş bir hesap makinesi gibi çalışır. Bilgisayara gönderdiğiniz her komut CPU üzerinden işleme alınır. Bu komut klavyede bir tuşa basmak, faraeyi hareket ettirmek y da bir dizi kod yazmak olabilir. 

Üzerinde milyarlarca transistör bulunan CPU’lar elektrik sinyallerini güçlendirip yönlerini değiştirerek işlemleri gerçekleştirirler. Bilgisayar ana kartı üzerinde CPU soketlerine yerleştirilirler. CPU soketleri genellikle plastik olmakla birlikte; CPU ile teması sağlayacak iğne veya alanları CPU üzerinde sağlam bir şekilde temas etmesini sağlayacak metal temas mandalını içeren bir bölümdür.

İlk işlemci Intel 4004, 1971 yılında üretildi. Bu işlemci çok da güçlü değildi. Sadece toplama ve çıkartma işlemleri yapabiliyordu. Bunun yanı sıra her defasında sadece 4 bit işlem kapasitesine sahipti. Ancak o tarihte her şeyin bir yonga üzerine sığdırılmış olması büyük bir başarıydı. 4004'ün üretiminden önce mühendisler bilgisayarları çok sayıda yonga ve mekanik parçaların birleşiminden yapıyorlardı, 4004 ilk taşınabilir elektronik hesap makinesine hayat veren yonga olarak tarihe geçti.

Ev bilgisayarları için kullanılan ilk işlemci Intel 8080 olarak elektronik tarihine adını yazdırdı. 1974 yılında üretilen bu işlemci 8bit'lik bir işlem gücüne sahipti. Ancak 1982 yılında üretilen Intel'in 8088 işlemcisi IBM PC makinelere hayat verdi, ev ve ofis bilgisayarlarında boy gösterdi.

Pentium, Pentium II, Pentium III, Pentium 4 , Celeron ve son olarak 4 ve 8 Çekirdekli işlemcilerin hepsi temelde 8088 tasarımının geliştirilmesiyle bilgisayarlarımıza hayat verdiler.

İşlemci hızını etkileyen faktörler ve önemli CPU terimleri

CPU’nun hızı(Ghz); işlemcinin saniyede yaptığı işlem sayısını ölçümler. Kısaca şöyle özetleyebiliriz; CPU da bulunan transistörlerin saniyede kaç defa açılıp bu aralık içinde saniyede kaç işlem yaptığını ifade eder.

FSB(Front Side Bus)-Sistem Hızı; Kuzey köprüsü ile işlemci arasındaki veri taşıma hızına denir. FSB’nin hızı ne kadar büyükse işlemci o kadar hızlı ve rahat çalışır.

CPU’nun Çarpan sayısı (Clock Ratio);  işlemcinin FSB hızına oranla maksimum kaç katı hızda çalışacağını belirleyen çarpan olarak tanımlanır. Çarpan değeri bilgisayar açılırken “bios” tarafından işlemciden alınır ve bununla işlemci doğrulaması yapılır. Her işlemciye ait çarpan katsayısı bulunur. Örneğin; 200 Mhz bir FSB ve 20x çarpana sahip işlemcinin hızı 4000 Mhz yani 4 Ghz olarak okunur.

Çekirdek Sayısı (Core); işlemci hızında önemli bir diğer etkenlerden biri. Çekirdek kavramı CPU için aynı anda kaç farklı iş parçacığının işleme girmesi diye tanımlanabilir. Günümüzdeki 8 çekirdekli işlemcilerde işletim sistemlerinin de desteklemesiyle aynı anda 8 farklı iş parçacığı işlenebiliyor. Bu durum bize çok hızlı bir bilgisayara sahip olduğumuzu işaret ediyor.

Tavsiye:

300 $’a bulacağınız bir çift çekirdek hızlı olabilir. Ancak 500 $’a dört çekirdekli bir işlemci almanız daha sağlıklı ve faydalı olabilir. Bilgisayar almadan önce mutlaka iki kere düşünerek cihazınızı hangi alt ve üst limitlerde kullanacağınızı hesaplamalı ve CPU ünitesini buna göre seçmelisiniz. 

  1. Bilgisayarınızın İçinde Ne Var? Dünden Bugüne Donanım ve Önemli İpuçları
  2. Anakart nedir, nasıl çalışır ve kısa tarihi
  3. Bellek nedir, nasıl çalışır
  4. Depolama hakkında bilmeniz gerekenler
  5. Ekran kartları hakkında her şey

YORUMLAR