Mozilla’nın Ateşli İnternet Tarayıcısı 10 Yıl Önce Doğdu

Mozilla’nın Ateşli İnternet Tarayıcısı 10 Yıl Önce Doğdu
Yiğit Ekim Demir
Yiğit Ekim Demir - | İnternet
YORUM YAZ

10 yıl önce, 5 Haziran 2002’de açık kaynaklı internet tarayıcısı Mozilla’nın 1.0 versiyonu piyasaya sürüldü ve o günden bu güne Firefox haline gelen yolu açtı. Eğer Mozilla 1.0 olmasaydı bugün Firefox var olmayacaktı.

İnternet için önemli bir gün olan 5 Haziran 2002 Firefox 13’ün yayınlandığı şu günlerde hala önemini korumaya devam edecek gibi görünüyor.
İlk Tarayıcılar Savaşı Internet Explorer’ın zaferi ile sonuçlanmıştı.

Mozilla’nın hikayesi 1990’larda ilk internet tarayıcı savaşını, Mart 1998’de Netscape’in tarayıcı paketini açık kaynak kodlu hale getirmesinin ardından, Microsoft’un kazanması ile sona ermişti.

Netscape bu hareketini agresif olarak nitelendirmişti. O zamanlar Netscape’in başkanı ve CEO’su Jim Barksdale şöyle demişti: “Gelecek versiyonların kaynak kodunu vererek internet topluluklarının yaratıcı enerjilerini ateşleyebilir ve tarayıcı pazarında tahmin edilemez seviyelerde inovasyonlar gerçekleştirebiliriz.”

Mozilla projesi yeni bir internet tarayıcı yaratmak üzere başladığında Microsoft’un Internet Explorer’ından pazar payını yeniden alabilmeyi ummuşlardı.

Yapımı Dört Yıldan Uzun Sürdü

Netscape’in kaynak kodunu serbest bırakmasıyla gelen heyecan bir süre sonra yerini eski kodlarla uğraşmak zorunda kalmaktan dolayı öfkeye dönüşmüştü.

Mozilla üzerinde çalışan ekip eski kodları bir kenara atmaya karar verdi ve yeni baştan başladı. Javascript dilinin yaratıcısı ve Mozilla şirketinin şu anki CTO’su Brendan Eich şunları yazdı: “Artık kafalarımızı eski düzenlemeler ve kod temellerinden kaldırmanın vakti geldi.”

Bu düşüncenin üzerine gelen tüm gelişmeler bugün Firefox’un kalbinde atan Gecko arayüz motorunu oluşturdu. Bu yeni motor web sayfalarını çok daha doğru ve Internet Explorer’dan daha hızlı olarak açmayı garanti ediyordu.

2000 senesinde, Mozilla açık kaynaklı kodları ile inşa edilen ilk proje görücüye çıktı: Netscape 6. Ne yazık ki Mozilla’nın düşüncesine göre tarayıcı hala yetersizdi ve Internet Explorer’a rakip olabilmesi için göz önüne çıkmalıydı.

Böylece Mozilla AOL ve Netscape’den etkilenmeden kendi tarayıcısını geliştirmeye karar verdi. Mozilla 1.0 Netscape’in açık kaynak kodlu tarayıcı paketinden dört yıl sonra ortaya çıktı.

Netscape’in mirasını takip ederek ilerleyen ilk Mozilla içerisinde internet tarayıcısı, e-posta uygulaması, haber okuma uygulaması, IRC programı, adres defteri uygulaması ve bir JavaScript araç koleksiyonu içeriyordu.

Mozilla 1.0’da bazı müthiş özellikler yer alıyordu. Bunlar pop-up bloklama, temalar ve skinler, sekmeli internet gezintisi, tam bir web standartları uyumluluğu ve en son güvenlik tehditlerine karşı koruma.

Mozilla 1.0 Hakkında Söylenenler

Ortaya çıktığı zaman Mozilla 1.0 oldukça pozitif yorumlar aldı:

PCMagazine: Ticari eklentilerle bozulmamış bir Netscape 7.0

ZDNet: Standart kullanıcı için biraz karışık. Eğer Microsoft Internet Explorer hegemonyasına bir son vermek istiyorsanız, Netscape 7’yi beklerken Mozilla’yı bir deneyin, bulduğunuz şeyi sevebilirsiniz.

Arstechnica: Mozilla projesi ses getiren bir başarı hikayesi. Mozilla.org takımı şu anki web ve 5 yıl sonraki web için Internet Explorer’a gerçekçi bir alternatif üretti.

Hatta Playboy bile Mozilla 1.0’ı inceledi ve ayrıca Twitter’ın ortağı Biz Stone şunları dedi: Microsoft’un Internet Explorer’ı şu anda Dünya’nın en popüler tarayıcısı ancak en iyisi değil. Bu onur Mozilla’ya ait.

Firefox’a Geçiş

Mozilla 1.0’ın incelemeleri pozitif olsa da, bu yeni tarayıcı kullanıcılar arasında o kadar da popüler olamadı. Açık kaynak kodlu olması iyi bir başlangıçtı ancak devamını getirmesi zordu. Kullanıcılar genel olarak tarayıcıyı yavaş, karmaşık, sorunlu ve paketin diğer parçalarıyla aksar halde buldular.

Bunun sonucunda Mozilla internet tarayıcısı hiçbir zaman iyi bir pazar payı elde edemedi ve %3 kullanım oranında kalabildi.

Bu hayal kırıklığı radikal bir yeniden düzenlemeye sebep oldu ve Ben Goodger ile Blake Ross, iki Mozilla destekçisi, her şeyi daha basit bir hale getirmeye çalıştılar.

2004’ün sonunda Firefox ortaya çıktı ve çok daha hızlı, hafif ve Mozilla’nın kullanımı daha kolay olan versiyonuydu.

İşte şimdinin en popüler web tarayıcılarından olan Firefox Mozilla 1.0’ın temelleri üzerinde bu şekilde yükseldi ve eski hatalardan ders alarak biz kullanıcılara gelişmiş bir internet deneyimi sunabildi.

YORUMLAR