Teknolojik ve Kültürel Bir Alan Olarak İnternetin Psikolojisi

Teknolojik ve Kültürel Bir Alan Olarak İnternet

“Ağların ağı olarak” tanımlanan internet, fiziksel ya da elle tutulur bir araç olmaktan çok birbirine bağlı sayısız küçük bilgisayar ağlarından oluşan daha büyük bir şebeke olarak tanımlanabilir. İnternetin en önemli özelliği, bu ağlar vasıtasıyla birebir iletişim kurmaktan çok “etkileşimci” bir iletişim sağlaması olarak da tarif edilir. Zaten biliyoruz ki İnternet tek taraflı bilgi vermek yerine daha çok kullanıcının taleplerine göre yönlenen bir bilgi akışından ibaret.

İnternet bu bağlamda, küresel bir düzenin iletişim ortamı olarak da değerlendirilebilir. İnternetin, uygarlığın demir yollarıyla başlayan ilişki kurma ve yayılma anlayışının son halkası olduğu da söylenmektedir. İnternet bir iletişim aracı olmanın ötesinde aynı zamanda bir toplumsal mekandır. Buna dayanarak, İnternet teknolojisini tüm kapıları açtığı bir sanal dünya olarak tanımlayabilir ve fiziksel dünyanın bedensel, mekansal ve zamansal sınırlarından bağımsız bir kurgusu olduğunu da söyleyebiliriz.

Özetle, internet, radikal merkeziyetçilik olmanın yanı sıra seri üretim gibi imkanlarıyla her şeyin sayısal dille ifade edildiği yeni bir dünyanın mimarisini de ifade ediyor. İnternet, teknik özellikleri aracılığıyla diğer iletişim teknolojilerinden ayrılarak, zaman ve mekan sınırlarını aşarak birey ve grup iletişimine de kolayca izin verir. Bu etkileşim özelliği sayesinde, grupların aynı anda karşılıklı iletişimini, tıpkı bir yüz yüze iletişimde olduğu gibi kolaylaştırdığını da kolayca söyleyebiliriz.

İnternetin siteler, enformasyon otoyolları, uluslararası gezinim rotaları gibi terimlerle karşılanması bir benzetme olmasının ötesinde, bu alanın mekansallığını konumlandıran bir söyleme de işaret eder. İnternet üzerinde oluşan bu alanlar yaygın olarak sanal mekanlar şeklinde tanımlanırlar.

İnternette Kimlik Bunalımı

İnternet, bütün konuşmaların yazıldığı sessiz bir dünyadır. Bu dünyada varlık, beden ve mekandan arınmış ve genellikle kelimelere dönüşmüş bir biçimde vücut bulur. Bu anlamda internet hayal edilmiş bir mekan olarak da tanımlanabilir. İnternet ortamındaki bu etkileşimler birer sosyal anlam taşırlar ve sonuç itibarı ile bir sosyal durumu da tanımlarlar. Aslında bilgisayar toplumları genellikle anonimdir. Fakat bir süre sonra iletişim kuran bu insanlar çevrimiçi kimlikler yaratırlar. Kullanıcıların cinsiyetleri, görünüşleri, cinsel kimlikleri hızlı ve keyfi olarak çeşitlenebilir. Bu tanıma göre, insanlar bir nick-name (takma isim) arkasına da saklanabilirler. Sosyal kontrolün olmadığı bu ortamda “üst ben”den (alter ego) gelen toplumsal baskıları hissedip, olabildiğince “ben”lerini özgür bırakmanın keyfini de çıkarabilirler.

Kültürel Bir Alan Olarak İnternet

Özellikle internetteki sohbet ortamlarında yaşanan bu anonim olma durumu, cinsiyet değiştirmeye bile olanak verebilir ve gerçek bedenden bağımsız olabilen insanlar daha özgür ve eşit olabilme seçkisine yönelirler. Bireyler, kimliklerini arzu ettiği şekilde konumlandırmak için giyinme tarzlarından, dil kullanım biçimlerine, boş zaman etkinliklerinden, müzik seçimlerine ve medya kullanma alışkanlıklarına kadar farklı materyal ve kültürel öğelere başvurabilirler. Bu açıdan internet, yeni bir ifade ve sosyal ilişkiler mekanı olmasından dolayı yeni kimliklerin inşa edildiği bir ortam da yaratmaktadır diyebiliriz.

Her Kullanıcı Kendine Bir Kimlik Seçer

Kısaca kullanıcılar sürekli olarak kendilerine uygun bir kimlik biçme ya da biçilmiş kimlikleri kendilerine mal etme gibi sınırsız olanakları bünyelerinde barındırırlar. Diğer taraftan, ortamın anonim yapısı kişinin çok sayıda farklı kimliği bir anda üretmesine, hızlı bir şekilde tüketmesine ve yerine yenilerinin inşa edilmesine de olanak verebilir.

Kimliği bir sembolik etkileşim süreci ve zaman içinde değişen ve yeniden biçimlenen bir anlatı olarak ele alırsak eğer, elektronik iletişim araçlarının (özellikle internetin) gelişiminin kimlik oluşum sürecinde etkili olduğunu rahatlıkla görürüz.

Konuyla ilgili siz neler düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi bizimle paylaşmayı unutmayın.

YORUMLAR