Wikipedia Engellenmeden Sorun Çözülebilir Miydi?

Wikipedia Engellenmeden Sorun Çözülebilir Miydi?

"Sanal Dünyanın Özgür Ansiklopedisi" sloganıyla dünyanın pek çok dilinde milyonlarca içerik üreten Wikipedia'nın Türkçe yüzü olan Vikipedi, Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK) tarafından ihtarları dikkate almadığı gerekçesiyle kapatıldı. Peki Wikipedia (Vikipedi) engellenmeden sorun çözülebilir miydi? Aktif Wikipedia deneyimimize dayanaraktan bu durumu sizler için analiz ettik.

Wikipedia -Türkçe Nâmı Vikipedi- Nasıl Bir İşleyişe Sahip?

Dünyanın her yerinden katılan kullanıcıların katkılarıyla meydana gelen, imece usulüyle akla gelecek her türlü bilgiyi bir araya getirip insanlığın ortak ansiklopedisini meydana getirme felsefesiyle çalışmalarını sürdüren Wikipedia, kar amacı gütmeyen Wikimedia Vakfı bünyesinde faaliyet gösteriyor. Kar amacı gütmeyen ve de dolayısıyla reklam da almayan bu oluşumun tek finans kaynağı hayırseverler ve katılımcılar tarafından ödenen bağışlar.

 

İsteyen herkesin ansiklopedik değer taşıyan her türü bilgiyi ister üye olarak ister ise üye bile olmadan ekleyebilir. Eklenen her bilgi sağlam bir kaynağa dayanmak zorundadır. (Gazete, Dergi, Makale, Ajans vb.) Vikipedi içeriklerine yapılan ilaveler devriye adı verilen kullanıcı tarafından yönergelere uygun ise onaylanır veya reddedilir. Üye olup 1 hafta Vikipedi'de 100'den fazla olumlu katkı yapar ve Hizmetli adı verilen yöneticilerden "olur" alırsanız Beyaz Liste statüsüne yükselirsiniz. Beyaz Liste üyelerinin katkıları onay beklemeden Vikipedi'ye yerini almaktadır. Belirli kriterleri taşıyan ve Vikipedi topluluğunun onayını alan her üye adaylığı sonrasında Devriye veya Hizmetli adı verilen yönetici gruplarına dahil olabiliyor.

Wikipedia Neden Engellendi, Engellenmeden de Sorun Çözülebilir Miydi?

Yetkili makamların açıklamasına göre Wikipedia, Türkiye Cumhuriyeti'nin terör örgütü DAEŞ ile müşterekmiş gibi oluşturulan içeriklerin yasal uyarılara rağmen kaldırılmadığı gerekçesiyle erişme engellendiği ve söz konusu içerikler kaldırılırsa yeniden erişime açılacağı belirtildi.

Öncelikle şu hususun önemle altını çizmemiz gerek.

Yüce devletimizin kan dökücü bir terör örgütüyle aynı satırda anılması kesinlikle kabul edilemez.

Fakat yanlış algılanan şöyle bir durum var ki bu eser verici satırların arkasında derin bir "Wikipedia İdeolojisi" yatmıyor. Yazımızın en başında da belirttiğimiz gibi Wikipedia dünyadaki tüm internet kullanıcılarının düzenleyebileceği bir ansiklopedi. Türkçe sürümü olan Vikipedi'de ki içeriklerin önemli bir kısmını da Türkiye'de yaşan vatandaşlarların bizzat kendisi oluşturuyor. Bir genel yayın yönetmeni, yazı işleri müdürü gibi idari yapısı ve resmi idarecileri yok. Tüm katılımcıları gönüllülük esasına göre çalışıyor Wikipedia'nın. Ansiklopedik olmadığı veya nesnel bir gerçekliği yansıtmadığı düşülen içerikler bizzat Wikipedia topluluğunun ortak kararıyla siliniyor. 

Erişim engeli kararı verilmeden önce her maddenin yanında yer alan Tartışma sayfası kullanılarak Wikipedia topluluğu nazarında bir kamuoyu oluşturulabilir, konuyla ilgili resmi belgeler sunularak aykırı ifadelerin Wikipedia felsefesi çerçevesinde kaldırılması sağlanabilirdi.

VP:MİLLİ: Bir Wikipedia politikası. İçeriklerin milliyetçi bakış açılarıyla değil ansiklopedik bir geçrekliği sarsmayacak nesnel bir yöntemle ele alınması gerekliliğini savunuyor. Bu sebeple bu yönde yapılacak düzeltmelerin daha rasyonel bir tonda olması ve uç söylemlerden kaçınılması gerektiğini hatırlatmakta fayda var.

Bu yöntemlerden denenmeden ve Wikipedia felsefesi doğru bir şekilde anlaşılmasan verilen engel kararı ülkemizin uluslararası arenadaki imajını olumsuz etkileyecek gibi görünüyor. Kaldı ki erişim engeli DNS değiştirme vb. yollarla aşılabildiği gibi bahse konu içerikler Wikipedia projesinin diğer dillerdeki versiyonunda da varlığını sürdürebilir. Haliyle erişim engeli gibi uzun vadede istenilen sonucu vermeyen uygulamalar yerine Wikipedia'nıın lise ve yükseköğrenimde seçmeli ders olarak okutulması ve daha bilinçli bir kitlenin meydana getirilmesi üzerinde epeyce düşünülmesi gereken önemli adımlardan birisi.

Son Dakika: Wikipedia Türkiye'de Yasaklandı!

Murat UZUN
Murat UZUN - | İnternet

YORUMLAR