15 Asırlık Binanın Restorasyonuna Yapay Zeka Desteği

restorasyon yapay zeka

Antalya'nın Muratpaşa ilçesinde bulunan tarihi Kaleiçi bölgesindeki 15 bin yıllık tarihi binanın restorasyon çalışmaları başladı. Selçuklu döneminde kiliseden camiye çevrilen yapının yenileme çalışmalarında ise yapay zeka sistemlerinden yardım alınacağı söylendi.

Kesik Minare olarak bilinen Korkut Camii, 1896 yılında çıkan büyük bir yangında zarar görmüş ve kullanılamaz hale gelmişti. Zamanla çeşitli bölgeleri yıkılan caminin yenileme çalışmalarında aslına sadık kalmak isteyen restorasyon ekibi, yapay zeka kullanma kararı aldı. Camii'nin restorasyonunda bulunan binlerce tarihi taş, eski fotoğraflarla yapay zeka uygulamasıyla birleştirilmeye başlandı. Bizans'tan Roma'ya, Selçuklu'dan Osmanlı'ya bütün tarihi izleri taşıyacak olan müze- cami konseptli proje için bulunan tarihi eserlerin yapıdaki orijinal yerleri de tespit edildi.

Tarihler boyunca 6 müdahale geçiren, en ciddi restorasyonu ise 1974'te yapılan Şehzade Korkut Camii ile ilgili son çalışmanın ihalesi 2017 yılı nisan ayında yapıldı ve temmuzda sözleşme imzalandı. İşin bitim süresi 2020 gözüken çalışma kapsamında, uzun yıllardır atıl vaziyette olan ve büyük kısmı da bakımsızlıktan yıkılan tarihi yapı, bu yıl içinde müze-cami olarak ibadete açılacak.

yapay zeka korkut camii

Restorasyon nasıl yapılacak?

Vakıflar Bölge Müdürü Hüseyin Coşar, "Son 20 yıldır kamulaştırmalar, kazılar, projelerin çizimi çalışmaları yapıldı ve belli bir aşamaya geldik. Çok zor bir restorasyon. Çünkü aradan geçen 125 yıl var ve her yıl kayıplar olmuş. Son 10 yılda bile ciddi özgün parçaları maalesef kaybettik. Tonozun bir kısmı, duvarlar yıkıldı. Hatta en son 6 ay önce sökmeyi öngördüğümüz bir duvar da yıkıldı" diye konuştu.

Coşar, "Örneğin Üç Kapılar dediğimiz cami girişindeki kapılar, eski fotoğraflarda var ve mermer güzel bir kapı. Ama hiçbir parçası yoktu. Biz bu binlerce taşı tek tek fotoğrafladık, ölçümlendirdik, çizimini yaptık ve kataloglama çalışması yaptık ki bunları da kendi içinde tasnifledik. Kapı parçası, sütun parçası gibi değişik şekilde tasnifledik. Bu parçaların nerede olduğuna ilişkin ciddi bir araştırma başlattık" dedi.

Çalışmaların tamamıyla bilim heyeti gözetiminde, Koruma Kurulu onayıyla yapıldığını anlatan Coşar, şöyle konuştu: "Uzman ekip tek tek bütün taşları inceliyor. Günümüz teknolojilerinden de yararlandık. Şu an bütün alanlarda yapay zeka kullanılıyor ve biz eski, siyah beyaz fotoğraflarda çok belirgin olmayan bezemeleri bile bu teknoloji sayesinde ortaya çıkardık. Ve baktık ki bazı fark edemediğimiz parçaları bilgisayar programı vasıtasıyla bulduk. Birleştirmeleri de yapılarak özgün yerlerinde sergilenecekler. Kapıya ait iki taşı da bulduk ve taş üzerindeki figürlerden program vasıtasıyla birleştirmek çok daha kolay oldu. Daha net bir sonuca ulaştık."

YORUMLAR