ABD'li Profesöre Göre İnsanların Yüzde 70'ine Koronavirüs Bulaşabilir

ABD'li doktor, virüsün gelişme hızına bakarak, insanların yüzde 70'inin koronavirüs kapabileceğini dile getirdi.

covid 19 insanların yüzde 70i

Çin'in Wuhan şehrinde başlayan ve hızla yayılan COVID-19 ya da bilinen ismiyle koronavirüs, yayılmaya devam ederken, önemli bir açıklama yapıldı. ABD'li doktor, virüsün gelişme hızına bakarak, insanların yüzde 70'inin koronavirüs kapabileceğini dile getirdi.

1997 yılında 3 yaşındaki bir bebek, grip şüphesiyle Hong Kong'daki Kraliçe Elizabeth Hastanesine kaldırılmıştı. Yapılan ilk müdahalelere ve yoğun tedavi çalışmalarına rağmen bebek hayatını kaybetmişti. Bebeğin vücudunda araştırmalar yapan Hong Konglu doktorlar, ismi bilinmeyen bu çocuğun vücudunda, gripten daha farklı bir virüs tespit etmişlerdi. Virüsten alınan bir örnek Çin Sağlık Bakanlığına gönderilmesine rağmen, ihtivası tam olarak belirlenememişti. Bunun üzerine bebekten alınan örnek Atlanta'daki Birleşik Devletler Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezine ulaştırılmıştı. Burada yapılan araştırmalardan sonra bu virüsün H5N1 olduğu ortaya çıkarılmıştı.

H5N1, küçük bebekte görülmeden önce aslında biliniyordu. Hayvanlar özellikle de kuşlar arasında yayıldığı bilinen bu virüs, 1997 yılına kadar insanlara bulaşmamıştı; ancak eldeki örnek, artık insanlara geçtiğini kanıtlıyordu. Bunun üzerine başta Çin olmak üzere birçok devlet önlemlerini almış, sert protestolara rağmen Çin Komünist Partisi ülkedeki 1,5 milyon tavuğu itlaf etmişti. Virüsün yayılma hızı böylece düşürülürken, başka ülkelerin de tavuk itlaflarına başlamasının ardından, yayılmanın önüne neredeyse geçilmişti. Oldukça ölümcül olan H5N1, önlemler sonrasında yine varlığını korumuştu. 2003'ten bu yana aynı virüsten 455 insan daha hayatını kaybetmişti. 

H5N1'in önüne geçilmesinin en önmeli etkeni ise bu virüsü taşıyan kişilerin tespit edilebiliyor oluşuydu. Benzer bir yapıya sahip olan COVİD-19 ise alışık olduğumuz grip belirtileri gösterdiğinden ve kuluçka süresi biraz daha uzun olduğundan, yayılma oranı daha fazlalaşmıştı. Yine de virüsün şimdiki ölümcüllük seviyesi yüzde 2'yi henüz aşmadı. Yani virüse yakalananların çok az kısmı ölümle sonuçlanan bir yola girmişlerdi.

Son Dakika: Corona Virüsü için Aşı Bulundu! İşte Açıklama

Diğer koronavirüs salgınlarında neler olmuştu?

Koronavirüs tipi, aslında RNA dizilimi olarak bildiğimiz grip virüsüne oldukça benziyor. Bugüne kadar dört farklı koronavirüs türü insanlar arasında yayıldı. Daha önce yine Çin'den yayılan SARS ve Suudi Arabistan'da başlayan MERS virüsleri, bugün korkusunu yaşadığımız COVID-19 benzeri virüslerdi. Yine hayvanlardan insanlara geçmişler ve hızlı bir yayılma göstermişlerdi. H5N1 ise bunlardan bir başkası olarak kayıtlara alınmıştı. SARS ve MERS, yayılmaya başladıktan sonra ayrı ayrı binden biraz daha az insanın ölmesine sebebiyet vermişlerdi.

COVID-19 ise daha şimdiden bunun iki katı insanın hayatını kaybetmesine sebep oldu. Evet, COVID-19 ölümcüldü; ancak anlatıldığı kadar ölümcül değildi! Virüs kapanlar aslında yüksek ateş, halsizlik ve öksürük gibi semptomlar gösterdiklerinden, kolayca tespit edilebiliyor ve karantina altına alınabiliyorlardı. Yine de Japonya kıyılarında demirleyen Elmas Prenses Gemisi içerisinde yer alan 14 ABD vatandaşı, kendilerini iyi hissetmelerine rağmen virüs taşıdıkları tespit edilmişti. Keza 19 yaşındaki Çinli kadının hiç belirti göstermeden ailesine virüs bulaştırdığı da tespit edilen bir başka vaka olarak kayıtlara geçmişti.

İnsanların yüzde 70'ine koronavirüs bulaşabilir

Dünyanın en saygın üniversitelerinden Harvard Üniversitesinde epidemioloji (Salgın Hastalık Bilimi) üzerine çalışmalarını yürüten Marc Lipsitch, önemli açıklamalarda bulundu. Virüsün kontrol edilebilir ve baskılanabilir olduğunu aktaran bilim insanı, daha önceki salgınlarda olduğu gibi devletlerin ortaklıklar kurarak, birlikte önlemler almaları durumunda virüsün yayılma hızının düşeceğini aktardı. 

Salgın hastalıklarda ilk adımın sıkı önlemler almak olduğunu hatırlatan Lipsitch, virüsün çıktığı yer olan Çin'in ve Japonya'nın çok sert ve agresif önlemler almalarının önemine dikkat çekti. Çin yaklaşık 100 milyon insanı karantina altında tutmaya devam ederken, Japonya ise 620'den fazla virüs taşıyıcısının olduğu Elmas Prenses Gemisi için karantina kararı alarak, virüsün önüne set çekmeyi başarmışlardı. Hatta Çin, yakın zaman önce yaptığı açıklama ile Hubei eyaletinde kapı kapı dolaşarak virüs kontrolü yapmaya başlayacağını duyurmuştu.

Marc Lipsitch, tüm bu sıkı önlemlere karşın önümüzdeki yıllarda halihazırda yaşayan insanların yüzde 40 ila 70'inin COVID-19'a yakalanabileceklerini kaydetti. Böyle olsa bile bunun milyarlarca insanın ağır hastalıkla mücadele edeceği anlamına gelmeyebileceğinin altını çizdi. Virüsün insanlardan insanlara geçeceği ve birçok kişinin COVID-19 kapmasına rağmen, "Hafif belirtiler ya da hiç belirti göstermeden bu virüsü yenmelerinin muhtemel" olduğu yiine Lipsitch'in açıklamalarında yerini aldı. Örneğin; grip virüsü kapan insanların yüzde 14'ü hiçbir belirti göstermeden (burun akıntısı, ateş ya da öksürük) virüsü atlatabiliyorlardı.

Lipsitch aslında bu görüşlerinde yalnız değildi: Salgın hastalıklar üzerine çalışan birçok bilim insanı, COVID-19'un beşinci mevsimsel hastalık olarak insanların hayatlarına gireceği ve hızla yayılmaya devam edeceği yönündeydi. Daha önce ortaya çıkan ve yayılan koronavirüs türleri gibi COVID-19 için de aşılar ve ilaçlar geliştirilerek, insanların bağışıklık kazanmaları sağlanabilir. Böylece insanlar COVID-19'a karşı kendilerini koruyabilirler ve ölümcül sonuçlar yaşanmadan virüsü yenebilirler. 

Hatta bilim insanları kış aylarının "soğuk algınlığı ve grip dönemi" olarak bilindiğini; ancak yakın zamanda bunun "soğuk algınlığı, grip ve COVID-19 dönemi" olarak adlandırılabileceğini dahi düşünüyorlar. 

Tedbiri elden bırakmayın

Lipsitch, halihazırda açıklanan resmi rakamlara göre ABD'de 35 COVID-19 vakasının görüldüğünü hatırlattı. Buna rağmen açıklanan rakamın "çok, çok kaba" olduğunun altını çizen bilim insanı, kendi tahminlerine göre bu rakamın 100'den fazla olması gerektiğini söyledi.

Cuma günü Çinli bilim insanları tarafından JAMA dergisinde yayınlanan yeni çalışmada, bilgisayarlı tomografi taramaları sayesinde hastalık belirtisi göstermeyen kişilerde virüs tesbiti yapılabildiğini söylemişlerdi. Yine aynı çalışmada dikkat çeken bir başka detay ise "COVID-19'dan korunmanın oldukça zor" olduğu fikrinin açıklanmasıydı. Her sene çok dikkat etsek bile gribe yakalandığımızı varsayarsak, önemli bir detay verilmişti.

Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, bol bol ellerin yıkanması ve birkaç saat aralıklarla ağız ile burunun tuzlu suyla temizlenmesi gibi önlemler sayesinde virüsten kaçılabileceği hatırlatıldı. Ayrıca bilim insanları, vücudunuzda gördüğünüz çeşitli değişikliklerden sonra hastaneye başvurmanın ve tıbbi yardım almanın önemli olduğunu belirttiler.

Marc Lipsitch tarafından yapılan, COVID-19'a dair çok önemli detayların ve bilgilerin yer aldığı açıklamayı, The Atlantic isimli gazetenin internet sitesinden okuyabilirsiniz.

YORUMLAR