Amerika mı İran mı? Askeri Güçleri Kıyasladık!

Son zamanlarda Amerika ve İran arasında yaşanan siyasi gerilim ülkemiz medyasını da yakından ilgilendiriyor. Bu noktada pek çok kişinin merak ettiği soru "Amerika mı daha güçlü İran mı?" olarak öne çıkıyor. Her iki ülkenin askeri güçlerini kıyasladık!

Amerika mı Güçlü İran mı?

Öncelikle bu soru teknik açılar göz önüne alındığında kolay bir şekilde cevaplanamaz. Burada silahlar, asker sayısı, savaşın gerçekleştiği ortam, ülkelerin savaş ortamına hakimiyeti gibi sayısız unsur öne çıkıyor. Ancak bir referans olması adına her iki ülkenin asker ve silah güçleri açısından bir kıyaslama yaptık.

Bu kıyaslamayı yaparken Global Firepower tarafından yayınlanan 2019 yılı verilerini göz önünde bulundurduk.

Global Firepower verilerine göz attığımızda 137 ülke verilerini barındıran bir liste görüyoruz. Bu listede Amerika Birleşik Devletleri birinci sırada bulunuyor. İran ise on dördüncü sırada yer almakta. Bu arada muhtemelen merak etmişsinizdir, ülkemiz bu listenin dokuzuncu sırasında yer almakta.

Not: Kıyaslama süresince kalın biçimde yazılan veriler, hangi ülkenin üstün olduğunu göstermek adına düzenlenmiştir.

Amerika vs İran: İnsan Gücü

Bu başlık altında ülkelerin sahip olduğu nüfusa ve bu nüfusun içerisinde bulunan savaşa uygun kişi sayısına göz atacağız. Savaşlar, özellikle ciddi oranda yıpranmaya sebep olanlarda daha yüksek sayıda insan gücüne ihtiyaç duyulur.

VERİLER AMERİKA İRAN
Toplam Nüfus 329.256.465 83.024.745
Güncel İş Gücü 144.872.845 47.324.105
Hizmete Uygun 119.664.970 39.842.164
Her Yıl Askerlik Yaşına Ulaşan Sayısı 4.188.274 1.394.476
Tahmini Askeri Personel 2.141.900 873.000
Aktif Askeri Personel 1.281.900 523.000
Yedek Askeri Personel 860.000 350.000

İnsan gücü açısından baktığımızda Amerika, yüksek nüfusa sahip olması nedeni ile daha yüksek insan gücüne ve daha yüksek potansiyel insan gücüne sahip. Aktif personel gücü açısından yaklaşık 2,5 kat fark varken, hizmete uygun insan gücü bakımından yaklaşık 3 kat fark bulunuyor.

Artık savaşlar insan gücü üzerinden dönmese de son adımlarda her zaman insan gücünün önemi vardır. Bununla birlikte aradaki yüksek farklar rakibi psikolojik açıdan yıpratmak için kullanılabilir. Şöyle düşünelim, yaklaşık 1,5 milyar nüfusa sahip Çin ile savaşa girmek çok da basit bir şey gibi gözükmez değil mi?

Amerika vs İran: Hava Gücü

Hava gücü değeri dikkate alınırken tüm hizmet kollarından gelen sabit ve döner kanatlı sistemler dikkate alınır. İHA ve SİHA modelleri bu kıyasa dahil edilmezken, hafif saldırı türleri kıyaslamanın içerisinde yer alabilir. Nakliye verileri yalnızca sabit kanatlı taktik ve stratejik uçakları içerirken uçaklar nitelik olarak değil nicelik olarak kıyaslanır.

Buna ek olarak verilen sayıların yanında göreceğiniz parantezin içerisinde yer alan değerler, ülkenin diğer ülkelere göre o alandaki sıralamasını ortaya koyar. (Örneğin 1.000 (3.) ifadesi, 137 ülke arasında o alanda üçüncü sırada olduğunu belirtir.)

VERİLER AMERİKA İRAN
Toplam Hava Gücü 13.398 (1) 509 (24)
Avcı Uçağı 2.362 (1) 142 (17)
Saldırı Uçağı 2.831 (1) 165 (18)
Nakliye Uçağı 1.153 (1) 89 (7)
Eğitim Uçağı 2.853 (1) 104 (29)
Helikopter Gücü 5.760 (1) 126 (34)
Saldırı Helikopteri 971 (1) 12 (32)

Amerika'nın sahip olduğu hava gücü, en azından nicelik bakımından dünyada rakipsiz konumda. Bununla birlikte her iki ülke arasında kıyaslama yaptığımızda nitelik konusunda da farklar var. İran'ın sahip olduğu donanma, ağırlıklı olarak yeni nesil uçaklardan değil, daha eski teknolojiye sahip uçaklardan oluşuyor.

Amerika vs İran: Kara Gücü

Bu başlık altında tank gücü, zırhlı savaş araçları ve topçular gibi kara gücü unsurlarına göz atacağız. Tank gücü değerleri ana muharebe tankı, hafif tanklar ve tank avcılarını içerir. Paletli ya da tekerlekli olması arasında ayrım yapılmaz. Zırhlı savaş araçları zırhlı otomobiller de dahil olmak üzere muharebe ve savunma araçlarını dahil eder.

VERİLER AMERİKA İRAN
Tank Gücü 6.287 (3) 1.634 (18)
Zırhlı Savaş Araçları 39.223 (3) 2.345 (31)
Kundağı Motorlu Topçu Sistemi 992 (7) 570 (11)
Saha Topçusu 864 (15) 2.128 (8)
Roket Projektörü 1.056 (6) 1.900 (4)

Kara gücü açısından baktığımızda arada çok uçuk farkların olduğunu görüyoruz. Her iki ülke arasında bu boyutta bir kara savaşının yaşanması coğrafi olarak çok zor bir ihtimal olsa da tank gücü açısından 4 kat, zırhlı savaş araçları bakımından 16 kat fark bulunuyor. Buna karşın İran'ın saha topçusu ve roket projektörü bakımından önde olduğunu görüyoruz.

Amerika vs İran: Deniz Gücü

Bu başlık altında ise iki ülkenin deniz gücüne bakacağız. Uçak gemisi değeri geleneksel gemilerle birlikte helikopter gemilerini de içeriyor. Denizaltı değerinde dizel-elektrik ya da nükleer enerjili ayrımı yapılmıyor. Aynı şekilde konvansiyonel ya da nükleer silah ayrımı da göze alınmıyor. Yani birlikte sayılıyor.

VERİLER AMERİKA İRAN
Toplam Deniz Gücü 415 398
Fırkateyn 22 6
Muhripler 68 0
Korvet 15 3
Denizaltı 68 34
Devriye Botu 13 88
Mayın Gemisi 11 3
Uçak Gemisi 24 0

Her iki ülke arasında Amerika'nın devriye botu haricinde önde olduğunu görüyoruz. Amerika, özellikle 24 adet uçak gemisi ile birlikte çok önemli bir farkın doğmasına yol açıyor. Bu gemiler, sınır aşırı savaşlarda önemli destekler sunuyor. Tüm bunlarla birlikte uçak gemisinin korunması için geniş filo desteği de bulunması gerekiyor. Bu da bir anlamda mevcut donanmanın bir kısmının koruma için ayrılması anlamına geliyor.

Amerika vs İran: Lojistik

Söz konusu şey savaş olduğunda lojistik kendi açısından çok önemli bir yere sahip. Sonuçta belirli bölgelerde dağılmış olan silahları ve araçları belirli bir yere toplamalı ve etkin bir mücadele sürdürebilmelisiniz. Bu başlık altında her iki ülkenin lojistik gücüne bakacağız.

VERİLER AMERİKA İRAN
İş Gücü 160.400.000 30.500.000
Deniz Ticareti Gücü 3.611 739
Başlıca Limanlar / Terminaller 33 3
Kara Yolu 6.586.610 km 172.927 km
Demir Yolu 224.792 km 8.442 km
Kullanılabilir Havaalanı 13.512 319

Lojistik tarafına göz attığımızda bu alanda Amerika'nın mutlak üstünlüğünü görüyoruz. 

Amerika vs İran: Savunma Bütçesi

Bu başlıkta ülkelerin finansal durumlarını ve savunma bütçelerini inceleyeceğiz. Değerler dolar cinsinden hesaplandı.

VERİLER AMERİKA İRAN
Savunma Bütçesi 716.000.000.000 dolar 6.300.000.000 dolar
Dış Borç 17.910.000.000.000 dolar 7.995.000.000 dolar
Rezervler 123.300.000.000 dolar 120.600.000.000 dolar
Satın Alma Gücü Paritesi 19.850.000.000.000 dolar 1.757.500.000.000 dolar

Amerika'nın ayırdığı yıllık savunma bütçesi İran'a kıyasla 113 kat daha fazla. Buna karşın İran'ın dış borcu çok daha düşük seviyede. Rezervler açısından çok önemli bir fark söz konusu değil. Arındırılmış satın alma gücü paritesinde ise ciddi bir fark söz konusu.

Amerika vs İran: Coğrafi Konum

Coğrafi konumlar hem saldırı hem de savunma sırasında kritik bir önem arz eder. Her iki ülkenin coğrafik durumuna bu başlık altında göz atacağız.

VERİLER AMERİKA İRAN
Yüzölçüm 9.826.675 km 1.648.195 km
Sahil Şeridi 19.924 km 2.440 km
Komşularla Olan Sınırlar 12.048 km 5.894 km
Kullanılabilir Su Yolu 41.009 km 850 km

Buraya baktığımızda İran'ın daha küçük bir yüzölçümüne, komşu ülkelerle daha küçük sınırlara ve daha dar sahil şeridine sahip olduğunu görüyoruz. Ne kadar büyükseniz, o kadar çok yeri savunmanız gerekir. İran daha küçük bir ülke olduğu için savunmasını belirli alanlarda yoğunlaştırıp daha sert etkiler yaratabilir.

Sonuç: Kazanan Amerika

Amerika, sahip olduğu nüfus ile birlikte daha geniş bir insan gücüne erişebiliyor. Bununla birikte sahip olunan donanma kıyaslandığı zaman hem nitelik hem nicelik olarak Amerika'nın üstün olduğunu görüyoruz. Ülkelerin yıllık savunma bütçeleri arasında bulunan 113 katlık fark, zaten savunma ve saldırı tarafında yapılan yatırımların en önemli işaretlerinden birisi durumunda.

Her iki ülke arasında yorum yapmaya gerek duymaksızın kazanan tarafın Amerika olduğunu söyleyebiliriz.

YORUMLAR