Arılar Sıfır Sayısını Anlayabiliyor

Arı Sıfır

Scarlett R. Howard’ın baş yazarlığını yaptığı Bal Arılarında Sıfırın Sıralanması başlıklı makaleyle birlikte, yunuslar, papağanlar ve primatlardan sonra arıların da sıfır kavramını anladığı tespit edildi.

Arı Sıfır sayısı

Sıfır kavramanın insanlarda sezgisel olarak bulunduğu bilinenler arasında yer alsa bile gerçek bir matematiksel konsept olarak sıfırı anlamak oldukça zor bir iş olarak gösteriliyordu. İnsanlar, uzun bir tarihsel süreçten sonra sıfırı anlayabilmişlerdi. Bugüne kadar yapılan bilimsel çalışmalar ise insanlarla birlikte bazı birkaç hayvanın da sıfır konseptini idrak edebildiklerini ortaya çıkarmıştı.

Bilim dünyasının saygın mecralarından bir tanesi olan Science dergisinde yayınlanan makalede arılar, sıfır kavramanı algılayabilen ilk omurgasız hayvan olarak gösterildi. Bu böceklerin, bir diğerinden daha az şekil içeren bir platforma doğru uçtuklarında, şekilleri ve diğerinden daha az şekil bulunan platformu fark edebildiler. Yani iki platform arasındaki farkı gözlemleyebildiler.

Bal arılarının sıfırı anlayıp anlamadığını görmek için harekete geçen Scarlett Howard ve diğer bilim insanları, ilk olarak arıları iki sayıyı ayırt edecek şekilde eğittiler. Ardından her biri üzerinde bir ila dört arasında değişen şekillere sahip platformlar kurdular. Bir platformda arılara tatlı bir çözelti, diğerineyse kötü tada sahip olan kinin koydular.

Araştırmacılar arıları, yüzde 80 doğru seçim yapana kadar, daha az şekle sahip olan platformu, tatlı ödülle (sakkaroz) ilişkilendirmeleri için eğittiler. Arıların sadece şekle değil; görünüme de cevap verdiklerini teyit etmek isteyen bilim insanları, farklı şekilli nesnelerle daha ileri testlere tabi tutuldular. En sonunda iki veya üç şekille “sıfır” şekil arasında seçim yapmakta bırakıldıklarında, arılar çoğu zaman sıfırı seçti.

İkinci deneyde ise bilim insanları platforma koydukları nesne sayısını sıfır ve bir ile sınırlı bırakmayarak, altı nesneyi aynı anda platforma koydular. Buna rağmen arılar istikrarlı şekilde sıfırı seçtiler; ama bu sefer diğer seçenek 6 nesne değil de bir nesne içeriyorsa, hem olay daha çok zaman aldı hem de daha az doğruluk yüzdesine ulaştılar.

Küçük beyinlere sahip olan canlıların sıfır kavramanı algılamasını önemli gördüklerini söyleyen, makalenin ortak yazarlarından RMIT Üniversitesinden Adrian Dyer, “Farklı beyin türlerinin sıfırı algıladığını görmek, bize yeni çalışma alanları ve anlamlama sahaları sunacak” dedi.

YORUMLAR