İkinci Dalga Hakkında Merak Edilen Her Şey

Öte taraftan şu aşamada salgını kontrol ettiğini düşünen ülkelerin dahi korktuğu bir durum var: Olası ikinci dalga tehlikesi. İşte ikinci dalga hakkında merak ettiğiniz tüm soruların yanıtı.

İkinci Dalga Hakkında Merak Edilen Her Şey -1

Küresel ölçekte pek çok ülke yeni tip koronavirüs ile mücadelede kısmi bir başarı yakalamış ve vaka sayılarında gözle görülür bir düşüş elde etmiş olsa da bazı ülkeler halen artan vakalarla uğraşmaya devam ediyor. Öte taraftan şu aşamada salgını kontrol ettiğini düşünen ülkelerin dahi korktuğu bir durum var: Olası ikinci dalga tehlikesi.

İşte ikinci dalga hakkında merak ettiğiniz tüm soruların yanıtı.

İkinci Dalga Nedir?

Yaklaşık yüz yıl önce gerçekleşen İspanyol Gribi sırasında yaşanan ikinci dalga çok daha kötü sonuçlara yol açtı ve ilk dalga ile kıyaslandığında çok daha fazla sayıda kişinin ölmesine neden oldu. Peki yeni tip koronavirüs salgınında ikinci dalga kaçınılmaz mı ve ne kadar kötü olabilir?

İkinci Dalga Ne Zaman Olacak? -2

Hepimizin sıklıkla duyduğu 'dalga' terimi bir salgın sırasında aktif vaka sayısının yükselip düşmesini ifade eder. Buna karşın dalga teriminin resmi bir tanımı yoktur. Bazıları herhangi bir yükselişi ikinci dalga olarak ifade edebilir ancak bu bazı durumlarda ilk dalganın içerisinde yer alan anlık yükselişler olabilir. Temel olarak ikinci bir dalgadan söz edebilmek için aktif vaka sayısında sürekli ve istikrarlı bir artışın gözlemlenmesi gerekir. Şu aşamada salgında ikinci dalga ihtimali yoğun olsa da bu noktada hala bir belirsizlik söz konusu. Nitekim SARS-CoV-2 hala etrafta dolanmaya devam ediyor ve öncekine kıyasla daha az bulaşıcı ya da daha az ölümcül değil.

İkinci Dalgayı Ne Tetikler?

Dünya'nın dört bir yanında yaşanan karantinalar ve kilitlenmeler büyük sorunlara yol açtı. Bunların arasında ekonomiye vurulan darbe, eğitimde yaşanan kesilmeler ve özellikle ruh sağlığı açısından yaşanan tehlikeli gelişmeler yer alıyor. Yine de kilitlenmeler salgının kontrolü açısından kısmi bir başarı yakalanmasını mümkün kıldı. Bu sebeple alınan önlemler aşamalı ve kontrollü bir şekilde kaldırılmalı, temas izleme becelerileri en üst aşamaya çıkartılmalı.

Aksi yönde atılacak adımların ikinci dalgaya yönelik ihtimalleri güçlendireceğini söyleyebiliriz.

İkinci Dalga Ne Zaman Olacak?

Uzmanların önemli bir kısmı ağustos ya da eylül aylarında ikinci bir dalganın yaşanmasını bekliyor. Tabii bunun bir beklenti olduğunu, daha erken ya da daha geç olabileceği gibi hiç olmayabileceğini de vurgulayalım.

Öte taraftan salgının başlangıcında R0 = 3 olarak tanımlanıyordu. Bir hastalığın temel bulaşıcılık ve üreme katsayısı olarak açıklayabileceğimiz R Değeri, kısaca bir hastalığın bulaşma yeteneğini değerlendirmenin sayısal bir yoludur. Temel olarak bizlere virüsle enfekte olan bir kişinin ortalama olarak kaç kişiyi daha enfekte edeceğini gösterir.

Ancak davranışlarımız değişti ve kişiler sosyal uzaklaşma kurallarına uyum sağladı. Bu nedenle R değerinin tekrardan bu seviyelere yükselmesi beklenmiyor.

"Koronavirüs kontrolü olmayan ülkelerde bile - Hindistan ve Brezilya gibi - R0 = 3 değeri bulunmuyor."

- Dr. Kucharski (BBC'e yaptığı açıklamadan)

Ölümcül bir ikinci dalgaya yönelik iyi bir argüman ise, virüslerin enfekte edebilme yeteneklerinin gelişmesi ile birlikte daha az tehlikeli seviyelere ulaşmasıdır. Yani virüslerin bulaşma yetenekleri zaman içerisinde geliştikçe ölümcül sonuçlara yol açma yetenekleri düşer. Yine de bu, garanti edilebilir bir argüman değildir.

Buna ek olarak doğru olsa dahi, bunun uzun süreçlerde gelişen bir durum olduğunu hatırlatalım. SARS-CoV-2 henüz çok yeni ve bu nedenle böyle bir mutasyon geçirmesi için önümüzde uzun süreler olabilir.

YORUMLAR