Uzaydaki Tüm Çöpleri Toplama Yarışı Başladı

Uzaydaki Tüm Çöpleri Toplama Yarışı Başladı
Ramazan Tugay Kahraman
Ramazan Tugay Kahraman teknoloji
YORUM YAZ

İnsan yapımı milyonlarca teknolojik parça, şu an Dünya'nın yörüngesinde dönmeye devam ediyorlar. Bazı çok büyük bazısı da teleskoplardan dahi görülmeyecek derecede çok küçük olan bu parçalar, uzay araçlarını ve uyduları da tehdit ediyorlar. 

İnsanlık uzun zamandır uzaya çeşitli uydular veya uzay araçları fırlatıyor. Bunlar yörüngelere yerleşirken, uzaya çeşitli parçalar bırakıyorlar. Bir kısmı da parçalanma ya da çarpışmalar sonucu yörüngede bazı boş dolaşan uzay çöplerine sebep olabiliyorlar. Bugün NASA tarafından takip edilebilen 23,000'den fazla uzay çöpü var. Fakat kurum, 10cm'den küçük parçaların takibini, çok küçük olmaları sebebiyle, gerçekleştiremiyor. 

Her ne kadar 10cm'den küçük olsalar da bu parçalar da uzaydaki araçlara ve uydulara zarar verebilecek büyüklükteler. Hatta bir uyduya doğru yerden çarpmaları sebebiyle uyduyu kullanamaz hale de getirebilirler. Yine de uzayda böylesine çarpışmalar çok az yaşanıyor. Yine de de 2007 yılında Çin kendi uydusunu balistik füzeyle vurarak, bir tür yapay çarpışmaya sebep olurken, 2009 yılında Amerikan iletişim uydusuyla Rus hava durumu uydusu birbirlerine çarpışlardı. 2015 yılında bu iki uydunun çarpışmasının ardından yörüngede kalan enkazdan bir parça Uluslararası Uzay İstasyonu'na çarpmış ve görevli astronotlar Soyuz kapsülünü istasyondan ayırmak zorunda kalmışlardı. 

Günümüzde bilimadamları bu çöpleri uzaydan temizlemek için yeni yollar arıyorlar. Önceleri düşünülen vakum sisteminin, daha fazla çöpe sebep olacağının anlaşılmasından sonra, daha başka yollara yöneldiler. 

Yörüngemizde şu an 7,000 uydu turluyor. Fakat bunların sadece 1,800 tanesi çalışır halde. Önümüzdeki on yıl içerisinde bu sayısının 18,000'e kadar artacağı da öngörülenler arasında. Daha büyük uyduların da uzaya gönderilmesiyle birlikte çarpışma riskinin de artacağını belirten uzmanlar, bunun için hızlıca çözüm bulunmasında da hemfikirler. 

NASA'nın Maryland'de bulunan Goddard Uzay Uçuş İstasyonunda, bu parçaları takip ederek askeri veriler sağlanması görevinin başında olan Lauri Newman; "uydular kendilerini 1cm büyüklükteki cisimlere karşı koruyabiliyorlar; ancak 1 ile 10cm arasındaki takip edilemeyen bu cisimlere karşı korumasızlar." diyor. 

Bu takip edilemeyen cisimlerin bir başka önemli tarafı, bütün dünyayı iletişim karanlığına gömme ihtimallerinin de olması. Bugün telefonlardan GPS sistemlerine kadar neredeyse her türlü iletişim aracı uydular yardımıyla ayakta kalıyorlar. Bunlardan biri ya da birkaçının zarar görmesi, bir bölgedeki bütün iletişim ağını tamamen kapatabilir. 

Çevre kirliliği gibi engellemesi kolay olsa da geri dönüşü olmadığı için hükümetlerin para harcamak istemediği bu sorun sebebiyle dış uzaydaki bu kirlilik gün geçtikçe artıyor. Bunun için birçok sempozyum ya da başka etkinlik düzenlense de henüz atılmış ciddi bir adım yok. Yine de ilerleyen yıllarda kirliliğin artması ve uydu güvenliğinin kalmaması sebebiyle insanların ilgisi bu yöne çekilebilir. 

Hiçbir şey yapmamak artık seçenek değil! Bunun için çeşitli araştırma kurumları ve üniversiteler, bu çöpleri toplayacak en iyi sistemi üretebilmek adına yararlı bir yarış içerisindeler. 

NASA Artık Uzaya Odaklanacak

Türkiye Önümüzdeki Ay Uzaya Adım Atıyor

YORUMLAR