Yerli Test Kitiyle Genetik Hastalıklar 1 Saat İçinde Tespit Edilecek

hüseyin onay genetik

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Onay, geliştirdiği yeni yöntemle günlerce devam edebilen genetik tanı sürecini saatlere indirdi. Yeni sistemde yapay zekadan destek alındığını ve yeni testlerin sadece 1 saat içinde bittiği belirtildi.

Ege Üniversitesi bünyesinde faaliyetlerine devam eden teknopark içerisinde genetik tanı testleri konusunda çalışmalarını sürdüren bir şirket kuran Hüseyin Onay, üniversitenin teknoparkında kurduğu şirkette genetik hastalıkların belirlenmesinde kullanılan testlerin standardizasyonu ve sürelerinin yerli imkanlarla kısaltılması konularında çalışma yürütüyordu. Genetik hastalarda tanının hızlı konulmasının çok önemli olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Onay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, DNA'da meydana gelen hasarlara bağlı oluşan genetik hastalık sıklığının son derece yüksek olduğunu söyledi. Bu hastalıkları tanımanın tedavi açısından önem taşıdığını kaydeden Prof. Dr. Onay, hastaların yıllarca tanı için beklediğini dile getirdi.

Onay, şöyle devam etti: "Genetik tanı süreci minimum 20 günlük bir süre. Biz bunu geliştirdiğimiz teknolojiyle dünyada ilk defa 1 saat bandına çektik. Bu 1 saat içinde genetik testin yanında otomatik raporlama sürecini de tamamlamış oluyoruz. DNA'yı elde ettikten sonra kitleyi çok hızlı şekilde istediğimiz gen bölgesine ayrıştırıyoruz. Ardından dizi analizini gerçekleştiriyoruz. Sonrasında yine kendi ekibimizin dahil olduğu yazılımlar sayesinde bunları bulutta otomatik analiz edip, otomatik raporluyoruz. Test kiti ve buradaki yazılım bize ait. Yazılımın, yapay zeka algoritmalarını kullanarak kendini geliştirmesi de çok önemli."

Genetik hastalıklardaki çözümün Türkiye'de yapılmasının önemine değinen Hüseyin Onay, şunları kaydetti: "Bu noktada bir oyun kurucu durumuna gelmiş bulunuyoruz. Yazılım şirketimiz Gene2info'nun ABD'de merkezi var. Bu sayede global ilaç firmalarıyla çalışma şansı bulduk. Şu anda 4 genetik hastalık için hızlı tanı kiti geliştirdik. Bu sayı her geçen gün artacak. İlaç firmalarıyla kontak halindeyiz. Bunlardan 2'si ülkemizde en sık gözlenen ailesel Akdeniz ateşi ve Akdeniz anemisi. Diğer ikisi de dünyada en sık genetik test yapılan kistik fibrozis ve ailesel meme kanseri. Onların tedavisi olan hastalıklarına yönelik bazı kitler geliştirme süreci içindeyiz."