Rekabet Kurumu, dijital yayın platformları için harekete geçti. Netflix, HBO Max, Disney+, Amazon Prime Video, GAIN, Exxen gibi yayıncılık faaliyeti yürüten çevrim içi platformları kapsayan bu düzenleme, yapımcılara, oyunculara ve diğer önemli isimlere daha fazla özgürlük tanımak adına atıldı. Türkiye'de yayınlanacak olan yerli yapımlar için yeni düzenlemeye uyulması gerekecek.
Dijital Yayın Platformları İçin Nasıl Bir Düzenleme Yapılacak?
Rekabet Kurumu tarafından yapılan duyuruya göre Disney+, Amazon Prime Video, Netflix ve benzeri dijital yayın platformları artık oyuncular, senaristler ve yapımcılarla dolaylı yoldan bağlılık sözleşmesi yapamayacak. Yani Türkiye'deki yerli yapımlar için belirli oyuncular sadece tek bir dijital platforma bağlı kalmayacak. Farklı platformlarda yayınlanacak çeşitli projelerde de yer alacak.
Platformlar, yapımcıların tüm içeriklerini tek başına sahiplenemeyecek veya onların başka dijital yayın platformlarında iş yapmasının önünde engel oluşturamayacak. Öte yandan Türkiye'deki yapım şirketleri ve dağıtıcılarla da adil rekabet koşullarını askıya alan sözleşmeler yapılması önlenecek.
Diğer yandan bağımsız yapımcıların da oyunculara gizli kısıtlamalar dayatmaması için platformlar sorumlu tutulacak. Bu da yapımcıların artık oyuncuların başka projelerde çalışmasını engelleyemeyeceği anlamına geliyor. Tabii, burada doğrudan bir yasaktan bahsetmiyoruz. "Şurada çalışmazsan hiçbir yerde rol alamazsın" gibi şartlandırmalar söz konusu. Rekabet Kurumu, bunların önüne geçmeyi amaçlıyor.
Bu düzenlemenin öne çıkan yönlerinden biri, yerli dizi ve filmlerin artık uzun bir süre boyunca tek bir platforma özel kalmayacak olması. Böylece içeriklerin farklı platformlar üzerinden de izlenebilmesi mümkün olacak. Bu arada münhasırlık süreleri yani içeriklerin bir platforma bağlı kalacağı süre de kısalacak. Hatta maliyetin geri ödenmesi gibi adımlar atıldığında bu sürelerin daha da azalması mümkün olacak.
Rekabet Kurumu, Dijital Platformlara Yönelik Düzenleme ile Ne Amaçlıyor?
Rekabet Kurumunun dijital yayın platformuna yönelik bu son düzenlemesi, mevcut çevrim içi platformların sahip olduğu gücü kullanarak oyuncu, senarist, yönetmen ve yapımcıları -yani bir film ya da diziyi izleten tüm değerli isimleri- kendilerine bağımlı hâle getirmesini önlemeye odaklanıyor.
Bu yeni düzenleme sayesinde ne yapımcı ne oyuncular sadece tek bir platforma bağlı kalmak zorunda olacak. Herkes farklı platformda çalışma imkânına sahip olacak. Dolayısıyla platformlar arası rekabet koşulları da daha adil olacak. Tabii, bu şu an tüm çevrim içi platformların bu tür hamleler yaptığı anlamına gelmiyor. Rekabet Kurumu, bu düzenlemede direkt bir platformu hedef almıyor, suçlama yöneltmiyor. Sadece bu tür olasılıkları ortadan kaldırmak ve adil rekabet koşullarının korunmasını sağlamak istiyor ki düzenlemenin detaylarına baktığımızda bunun oldukça etkili olacağını söyleyebiliriz.
Editörün Yorumu
Platform ismi vermek istemiyorum, bu etik açıdan zaten doğru olmaz ama değinmeden geçemeyeceğim. Türkiye'de geldikten sonra birçok yerli yapım yayınlayan, bugün herkesin bildiği bir dijital yayın platformu bulunuyor. O platformun Rekabet Kurumunun bu adımı atmasında kritik rol oynadığını düşünüyorum. Öyle ki bugüne kadar yayınlanan yerli yapımlara şöyle bir göz gezdirdiğinizde sürekli aynı yüzler, aynı isimler görüyorsunuz. Bu, bana göre onun sektörü hâkimiyeti altına aldığının en büyük göstergelerinden biri ve bunun sona ermesi için atılan adımdan son derece memnun olduğumu söyleyebilirim.