Meta'ya Facebook Gizlilik Davasında 25 Milyar Dolar Ceza Verildi

ABD'nin New Mexico eyaletinde görev yapan Hâkim Francis Mathew, Facebook'un kullanıcılarını gizlilik konusunda yanılttığı davada 21 Ekim 2026'da Meta'ya 25 milyar dolar ceza verdi. Bu da güncel kur ile birlikte 1 trilyon 240 milyar TL'ye denk geliyor. Eyalet bu davayı Cambridge Analytica skandalının ardından 2021'de açmıştı.

Meta'nın Cezası 219 Milyar Dolardan 25 Milyara Neden İndi?

Santa Fe'deki jüri, 25 Eylül 2026'da Meta'nın eyaletin Haksız Ticari Uygulamalar Yasası'nı 43 milyonu aşkın kez ihlal ettiğine karar vermişti. Yasa ihlal başına en fazla 5.000 dolar ceza öngördüğü için azami tutar 219,5 milyar dolara ulaşıyordu. Jüri Facebook'un 29 beyanından 26'sını yanıltıcı bulmuştu. Santa Fe New Mexican'a göre kesin ihlal sayısı 43.899.720.

Hâkim Mathew kararında kayıtların azami cezayı desteklediğini ve 219 milyar doları aşan bir cezanın haklı olacağını yazdı, ardından tutarı 25 milyar dolara indirdi. Courthouse News ve Santa Fe New Mexican, hâkimin bu indirimin hesabını göstermediğini yazıyor. Eyalet 35-40 milyar dolar istemişti, ABC News bu talebi 35-45 milyar dolar olarak veriyor. Meta en fazla 3,45 milyar dolar önermiş ve daha yüksek cezanın anayasal güvenceleri çiğneyeceğini savunmuştu.

Ceza ödenene kadar yıllık yüzde 15 faiz işleyecek. Yasa gereği para New Mexico'nun eğitim sistemine gidecek. Hâkim kararında Facebook'un verilerin kontrolüne dair yanlış beyanlarının münferit olmadığını, şirketin iş modelinin merkezinde duran sistemli bir aldatmanın parçası olduğunu yazdı.

Meta'ya Açılan Dava Neyle İlgili?

New Mexico Başsavcılığı davayı, dönemin Başsavcısı Hector Balderas yönetiminde 2021'de açtı. Davanın kökeninde Cambridge Analytica skandalı var: bir kişilik testi uygulamasıyla 87 milyona kadar Facebook kullanıcısının verisi toplanmış ve 2016 ABD seçiminde Trump kampanyası için çalışan bu danışmanlık şirketine geçmişti. Eyalet sızıntının kendisini değil, Facebook'un verilere kimlerin erişebildiği, gizlilik ayarları, nefret söylemi ve yanlış bilgi denetimi hakkında yıllarca verdiği yanıltıcı beyanları dava konusu yaptı.

ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) aynı skandal nedeniyle 2019'da Meta'ya 5 milyar dolar ceza vermişti. Meta gençlerin akıl sağlığı nedeniyle eyaletlerin açtığı davalarda Ağustos 2026'da çok eyaletli bir uzlaşmaya gitti ve bu uzlaşma Cambridge Analytica iddialarını da kapsadı, New Mexico ise uzlaşmaya katılmadı. Eyaletin çocuk güvenliğiyle ilgili ayrı bir davası da var.

Meta Karara Nasıl Yanıt Verdi?

Meta'nın Hukuk İşleri Başkanı C.J. Mahoney karara itiraz edeceklerini duyurdu ve "Bu karar ve Başsavcı'nın bu yaptırımdaki yaklaşımı, New Mexico eyaletinde iş yapmayı neredeyse imkânsız hâle getiriyor" dedi. Davanın, insanların internette ne söyleyebileceğine dair yeni kurallar getirmek için konuşmaya vergi koymayı amaçladığını savunan Mahoney, itirazda kazanacaklarından emin olduklarını ekledi.

Reuters'ın haberine göre Meta mahkemede kullanıcı verisi satmadığını ve eyaletin herhangi bir tüketicinin gerçekten yanıltıldığını kanıtlayamadığını da savunmuştu. New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez kararı, tek bir eyalette verilen en büyük kararlardan biri, belki de en büyüğü olarak nitelendirdi.

Karar Türkiye'deki Kullanıcıları Etkiliyor mu?

Karar yalnızca New Mexico eyaletini kapsıyor. Kararın Türkiye'deki Facebook, Instagram ve WhatsApp kullanıcılarına doğrudan bir etkisi ya da tazminat hakkı bulunmuyor. Meta daha önce İrlanda'da 251 milyon euro cezaya çarptırılmış, Türkiye'de de Rekabet Kurulu şirkete günlük 4,8 milyon TL ceza vermişti.

Editörün Yorumu

Bana göre Meta'nın itirazda en çok yükleneceği nokta rakamın kendisi olacak. 219,5 milyar dolarlık tavanı haklı bulan hâkimin tutarı nasıl 25 milyar dolara indirdiğini açıklamaması, şirketin avukatlarına hazır bir dayanak veriyor. Ama ceza ödenene kadar işleyecek yüzde 15'lik yıllık faiz de işin içinde; itiraz yıllarca sürüp kaybedilirse bu yük Meta'yı mahkeme yerine eyaletle masaya oturmaya itebilir.