Elektronik Seçim Sistemi Nedir, Tartışmalara Çözüm Olur Mu?

Elektronik Seçim Sistemi Nedir, Tartışmalara Çözüm Olur Mu?
Murat UZUN
Murat UZUN teknoloji
YORUM YAZ

Türkiye, 16 Nisan'da Anayasa Değişikliği Halk Oylaması için sandığa gitti. Seçim bitti ama tartışmalar, itirazlar bitmedi. Pek çok konuda kamu hizmetlerini sanallaştıran ülkemizde, oy verme ve sayım işlemleri hâlâ klasik yöntemlerle yapılıyor. Peki Elektronik Seçim (e-seçim) nedir, avantajları neler, her seçim sonrası yaşanan tartışmaların önüne geçer mi? Sizler için analiz ettik.

Türkiye'de Seçimler Nasıl Yapılıyor?

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından organize edilen seçimlerde oy verme işleminden önceki aylarda seçmen listeleri ve sandıklar oluşturulmakta seçim günü geldiğinde ıslak imza karşılığında oy verme işlemi gerçekleştirilmektedir. Oy verme işlemi bittikten sonra sandıktaki oylar tasnif edilip sayılmakta ve el yazısı ile hazırlanan sonuç tutanakları SEÇSİS adı verilen sistemle YSK sunucularına aktarılmaktadır. 

Görüldüğü gibi seçim işlemlerinde bilgisayar teknolojisinden gerektiği kadar faydalanamıyoruz ve haliyle hata oranı fazla olabiliyor. Öte yandan mükerrer oy dediğimiz bir kişinin birden fazla sandıkta oy kullanması hâlâ ciddi bir sorun.

Elektronik Seçim (e-seçim) Nedir, Hangi Ülkeler Bu Sistemi Denedi?

İnsanların evlerinden internete bağlanarak veya oy verme alanlarına kurulan seçim otomatları üzerinden elektronik ortamda oy vermesi ve verilen oyların sanal veritabanında saklanarak sonuçların sıfır hata ile derlenmesi esasına dayanıyor. Benzersiz kimlik bilgileriyle (Avuç içi, Parmak İzi, Göz Taraması, Kimlik Kartı gibi) giriş yapılıp oy vermenin mümkün olduğu bu sistemde mükerrer oy kavramı da tarihe karışıyor. İngiltere, Hollanda, İtalya, Brezilya, Kanada, Avustralya, Estonya, ABD gibi ülkeler elektronik seçim üzerinde önemli çalışmalar yapıyor.

Elektronik Seçim ile ilgili biraz beyin fırtınası yapalım. Seçim sonuçları çok hızlı ve doğru bir şekilde açıklanacağı gibi seçim sonuçlarının "Memur, İşçi, Öğrenci" gibi farklı kategorilerde de açıklanması mümkün olabilir. Parmak izi, avuç içi veya göz taraması gibi benzersiz bilgilerle sisteme giriş yapılacağı için vatandaşlar istediği yerden oy kullanabilmesinin yolu açılabilir.

Elektronik Seçim Sistemi Türkiye'de Uygulanacak Mı?

Seçimleri organize eden Yüksek Seçim Kurulu ve diğer idari organlarından bu yönde resmi bir açıklama yapılmadı. SEÇSİS'in bile tartışmaların odağında olduğu ülkemizde elektronik seçim kavramının hayata girebilmesi için gereken yazılım alt yapısını yerli imkanlarla oluşturmak pek mümkün görünmüyor. Böylesine ciddi bir girişimin yabancı kaynaklı yazılımlarla hayata geçmesi yığınlarca komplo teorisini beraberinde getireceği için e-seçim sisteminin yakın gelecekte hayatımıza girmesi görece pek mümkün görünmüyor.

Fakat HAVELSAN'ın geçtiğimiz yıllarda bu yönde yerli bir yazılımı fuarda tanıtması ve 10 yıl içinde kullanılmaya başlayacağını iddia etmesi bu konuda ümit veren bir gelişme.

T3 Tutanak Gönder Uygulaması ile Seçim Güvenliği Sağlanacak

YORUMLAR