DeepSeek, ABD Devlet Kurumlarında Yasaklandı: Çin Modeliyle Geliştirilen Yazılımlar da Kaldırılacak

ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), Çinli yapay zeka şirketi DeepSeek'in ürünlerini federal sivil kurumların alımlarından ve bilişim sistemlerinden çıkaran emri 19 Ekim 2026'da kamuoyuna açtı. Bakan Markwayne Mullin'in imzasını taşıyan emir 24 Temmuz 2026 tarihli. Kaldırma zorunluluğu, DeepSeek modeliyle geliştirilmiş başka şirketlerin yazılımlarını da kapsıyor. Emir ABD federal sivil kurumlarıyla sınırlı olduğu için Türkiye'deki bireysel kullanıcıları etkilemiyor.

DHS'nin Emri Neleri Yasaklıyor?

Emrin resmi adı "Exclusion and Removal Order #2026-01", yani Dışlama ve Kaldırma Emri. DHS bu emri, 2018'de çıkarılan Federal Tedarik Zinciri Güvenliği Yasası'na (FASCSA) dayanarak ve Federal Tedarik Güvenliği Konseyi'nin (FASC) tavsiyesini inceledikten sonra hazırladı. ABD'nin resmi gazetesi Federal Register emri 19 Ekim'de kamu inceleme bölümüne aldı ve 20 Ekim 2026'da yayımladı.

Emir federal sivil kurumlardan 2 şey istiyor. İlki DeepSeek'i, bağlı şirketlerini ve bunların ürünlerini onaylı ürün listeleri ile e-ticaret pazarları dahil bütün alımlardan dışlamaları. İkincisi DeepSeek ürünlerini ve DeepSeek modeli kullanarak geliştirilmiş üçüncü taraf ürün ve hizmetleri kurum bilişim sistemlerinden kaldırmaları. Alım yasağı emrin çıkarıldığı anda yürürlüğe giriyor. Kurumlar da ürünleri hemen kaldırmak ya da istisna istemek zorunda.

Hangi Kurumlar Emrin Kapsamında?

Emir ABD'nin federal sivil yürütme kurumlarına uygulanıyor. Kurumların ulusal güvenlik sistemleri ve gizli bölümlendirilmiş bilgi sistemleri kapsam dışında. Belgede "Savaş Bakanlığı" adıyla da anılan Savunma Bakanlığı ile Ulusal İstihbarat Direktörlüğü de kendi alanları için emir çıkarma yetkisine sahip olduğundan kapsama girmiyor. TechCrunch'a göre DeepSeek'in istihbarat ve ulusal güvenlik sistemlerindeki kullanımı, Aralık 2025'te çıkan bir yasayla zaten kısıtlanmıştı. Yeni emir bu kısıtlamayı sivil kurumlara genişletiyor. Eyalet yönetimleri, özel şirketler ve bireyler de emrin kapsamına girmiyor.

Emir, kurumların DeepSeek'in herkese açık modelini kendi sunucularında çalıştırmasını ayrıca anmıyor. Belgenin risk bölümü DeepSeek'in kendi barındırdığı modellerden söz ediyor. Kaldırma maddesi ise genel olarak DeepSeek ürünlerini ve DeepSeek ile geliştirilmiş üçüncü taraf ürünleri sayıyor. The Register ve Luta Security CEO'su Katie Moussouris, bu genel ifadenin ABD'de barındırılan DeepSeek modellerini de kapsadığını yorumluyor.

The Register'a göre "DeepSeek kullanılarak geliştirilmiş" ifadesinin API (uygulama programlama arayüzü) erişimini mi, bu modelin yardımıyla yazılmış her programı mı kapsadığı belli değil. Yayın OpenRouter gibi ağ geçitleri nedeniyle kurumların farkında olmadan DeepSeek modeli kullanabileceğini de yazıyor. Moussouris, ABD'de barındırmanın Çin'deki sunuculara bağlı veri risklerinin çoğunu ortadan kaldırdığını söyleyerek bu kapsamı aşırı buluyor.

60 Günlük İstisna Süresi Nasıl İşleyecek?

Emre uymakta zorlanan kurumlar, emrin çıkarılmasından itibaren 60 gün içinde yazılı başvuruyla istisna isteyebiliyor. Kurum bu başvuruda emrin kendisine uygulanmamasını, bazı işlemlerin dışarıda tutulmasını ya da uyumun ertelenmesini talep edebiliyor. Başvuruları Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) inceleyip yazılı olarak onaylıyor ya da reddediyor. Belge 60 günün emrin 24 Temmuz tarihinden mi yoksa Federal Register yayımından mı sayılacağını açıkça belirtmiyor. TechTimes süreyi 24 Temmuz'dan sayıyor ve istisna başvurularının 22 Eylül 2026'da sona erdiğini yazıyor. Bu hesaba göre emir kamuoyuna açıldığında başvuru süresi 28 gün önce dolmuştu.

Emir ürünleri tamamen kaldırana kadar kurumların ağ trafiğini izlemesini, kayıt tutmayı artırmasını, veri sızdırmaya karşı önlem almasını ve olağandışı etkinliği işaretlemesini öneriyor. Belgeye göre CISA, kendi kapasitesi yetmeyen kurumlara teknik destek verebilecek. DHS Bakanı da emri 1 yıl içinde ve sonrasında her yıl yeniden gözden geçirecek.

DHS, DeepSeek'i Neden Riskli Buluyor?

Emir DeepSeek'in Çin'de bulunan özel bir şirket olduğunu ve sunucularının da Çin'de çalıştığını vurguluyor. Belgeye göre Çin hukuku, hükümetin siber ve istihbarat birimlerine özel şirketlerin altyapısına geniş erişim yetkisi veriyor. DHS hesap açarken toplanan kişisel verilerin ve sohbetlerde paylaşılan hassas verilerin Çin'e aktarılabileceğini, bunların kamuya açık verilerle birleştiğinde ABD'li kişiler ve devlet programları hakkında istihbarat üretmekte kullanılabileceğini yazıyor.

Belge modellerin kendisinin de zararlı yazılım ya da güvenlik açığı barındırabileceğini söylüyor ve NowSecure'un Şubat 2025 raporuna dayanarak DeepSeek'in iOS uygulamasında birden fazla kritik açık bulunduğunu ekliyor. Emir belirli bir veri sızıntısı olayını anmıyor. Bunun yerine yapısal riskleri sıralıyor. Emir, DeepSeek'in 17 Ekim 2026'da DeepSeek-V4.1-Flash-1017 modelini yayımlamasından 2 gün sonra Federal Register'da kamuoyuna açıldı. Açıklanan test sonuçlarına göre yeni model, DeepSWE kodlama testinde yüzde 77 puanla Claude Opus 5'in (yüzde 74) önüne geçiyor.

Çin ve DeepSeek Karara Nasıl Yanıt Verdi?

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 20 Ekim'deki olağan basın toplantısında ülkesinin ulusal güvenlik kavramının aşırı genişletilmesine ve bilim, teknoloji, ekonomi ve ticaret konularının siyasallaştırılmasına karşı olduğunu söyledi. Mao Çin'in kendi şirketlerinin meşru hak ve çıkarlarını kararlılıkla koruyacağını da belirtti. DeepSeek, AP'nin yorum talebini yanıtlamadı.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Kasım 2026 ortasında Shenzhen'deki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinde görüşmesi bekleniyor. AP ve AFP, yapay zekanın da gündemde olacağını yazıyor.

ABD DeepSeek'i Daha Önce Nerelerde Kısıtladı?

ABD'de DeepSeek'e yönelik kısıtlamalar yeni değil. Ocak 2025'te ABD Donanması ve NASA, personelinin DeepSeek kullanmasını yasaklamıştı. Pentagon'un bilişim ajansı DISA da aynı ay Pentagon ağlarında DeepSeek'e erişimi engellemeye başlamıştı. Kongre üyeleri de DeepSeek'in devlet cihazlarından silinmesini öngören tasarıyı Şubat 2025'te sunmuştu, ancak tasarı komisyondan hiç çıkmadı.

The New York Times da Nisan 2025'te Trump yönetiminin DeepSeek'i yasaklamayı değerlendirdiğini yazmıştı. DHS'nin yeni emri tek tek kurumların aldığı bu kararları federal sivil yürütmenin tamamına yayıyor ve DeepSeek modeliyle geliştirilmiş üçüncü taraf ürünleri de kapsamına alıyor.

Türkiye'deki Kullanıcılar İçin Ne Değişiyor?

Türkiye'deki bireysel DeepSeek kullanıcıları için hiçbir şey değişmiyor, çünkü emir ABD federal sivil kurumlarının sistemleri ve alımlarıyla sınırlı. Ancak ABD federal kurumlarına yazılım satan ve ürününde DeepSeek modeli kullanan Türk şirketleri, emrin kaldırma maddesi nedeniyle bu satışları kaybedebilir. DeepSeek, uygulamasını App Store Türkiye'de "DeepSeek - AI Assistant", Google Play'de "DeepSeek - AI Asistan" adıyla ücretsiz sunuyor ve arayüz Türkçe. Web sürümü de ücretsiz ve ücretli bir abonelik bulunmuyor.

Türkiye'de DeepSeek'e yönelik açıklanmış resmi bir kısıtlama yok. Güney Kore'nin veri koruma kurumu Şubat 2025'te uygulamanın yeni indirmelerini askıya aldığında DeepSeek'in Türkiye'de de yasaklanıp yasaklanmayacağı gündeme gelmişti.

Editörün Yorumu

FASCSA'ya dayanan ilk dışlama emri, Eylül 2025'te Ulusal İstihbarat Direktörlüğü'nden İsviçreli yazılım şirketi Acronis için gelmişti. Bana göre aynı mekanizmanın şimdi bir yapay zeka modeline uygulanması, başka modeller hakkında da benzer emirlerin önünü açacak. ABD kamu kurumlarına yazılım satan şirketlerin, ürünlerinin arka planda hangi modelleri çağırdığını şimdiden çıkarması gerekecek. Buna karşın metin, modeli şirket içinde çalıştıran ekipleri açıkça anmadığından böyle bir envanterin nereye kadar uzanacağı belirsiz.