Akıllı Telefon Dünyasının En Büyük Başarısızlıkları
Bu yazıda sadece bir telefon çıkardıktan sonra akıllı telefon pazarından çekilen markaları sıraladık. Her birinin nasıl bir süreçten geçtiğini açıklıyoruz.
⚡ Önemli Bilgiler
- Bir dönem akıllı telefon çıkarıp daha sonra girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması ile sektörden çekilen markalar arasında Essential, RED Digital Cinema, Facebook (şimdiki adıyla Meta), Nextbit ve Amazon bulunuyor.
- Amazon'un ilk telefon denemesi olan Fire Phone, özellikle yüksek fiyat etiketi, ilgi çekici olmayan donanım, tüketici gereksinimlerine öncelik vermek yerine kendi ekosistemine sarılması gibi sebeplerden ötürü rakipleriyle rekabet edemedi.
- Arkasında büyük şirketlerin olmadığı Nextbit, Robin adlı bir telefonla tüketicilerin karşısına çıktı. Bu cihaz tamamen bulut depolama fikri üzerine kuruluydu. Cihazın dahili depolama alanı sadece 32 GB ile sınırlıydı. Kullanılmayan uygulamalar 100 GB depolama alanında arşivlenerek saklanıyordu. Bunun microSD desteği gibi çok daha pratik çözüm yolları olduğu için Robin de başarıya ulaşamadı.
Akıllı telefon pazarına bugüne kadar birçok marka girdi. Bazıları epey başarılı oldu. Apple, bunlara verilebilecek en önemli örnekler arasında. Tabii, terazinin diğer tarafında sektöre girmekte başarısız olup ilk modelin ardından sektörü terk eden markalar da var. İşte bu yazıda küçük bir nostalji yolculuğuna çıkıp bu markaları ele alacağız.
Sadece Bir Telefon Çıkarıp Sektörü Bırakan Markalar Neler?
| Marka | İlk Telefonu | İlk Telefonun Tanıtım Tarihi | Sektörden Çekilme Nedeni |
|---|---|---|---|
| Essential | Essential Phone | 30 Mayıs 2017 |
|
| RED Digital Cinema | RED Hydrogen One | 6 Temmuz 2017 |
|
| Facebook (Şimdiki adıyla Meta) | HTC First | 4 Nisan 2013 |
|
| Amazon | Amazon Fire Phone | 18 Haziran 2014 |
|
| Nextbit | Nextbit Robin | 1 Eylül 2015 |
|
Essential Phone Neden Başarısız Oldu?
Essential, ilk olarak 2015 yılında Andy Rubin tarafından kuruldu. Bu isim, Android'in kurucuları arasında yer alıyor. Sektörün içinden geliyor. İlk telefonu Essential Phone için de oldukça büyük hedefler belirliyor. Planları sadece yapmış olmak için yapılan bir Android telefonundan daha fazlasını içeriyor.
Rubin, Essential Phone için "telefonun odak noktasında yapay zeka olacak, kullanıcıların bir tür dijital kopyası gibi çalışan yapay zeka olacak, evdeki diğer akıllı cihazlarla çalışacak" diye bir yol haritası belirliyor. İlk olarak 2017 yılında tanıtılıyor. Tüketicilerin eline ulaşması için yaklaşık 30 günlük bir süre belirleniyor. Gelgelelim, parça tedarik sürecinde sorunlar ortaya çıkıyor ve 3 ay kadar bir süre erteleniyor.
Yeni bir marka için bu zaten başlı başına büyük bir problem oluşturuyor. Sonuçta Essential ismini daha önce kimse duymadı. Belirli bir sürenin ardından telefon 699 dolar fiyat etiketiyle piyasaya sürülüyor. O dönemde Apple ve Samsung gibi çok güçlü rakipleri olsa da fiyat konusunda hiç avantajlı konumda değildi. Tahmin edebileceğiniz gibi, satışlar beklendiği gibi gitmedi ve fiyatta düşüşe gidildi.
İnsanlar, fiyattaki düşüşe rağmen telefona yeterince ilgi göstermedi. Yeni bir markaya göre oldukça düşük satış miktarı elde edildi. Donanım bileşenlerinin maliyeti, yazılım, pazarlama derken zaten bir sürü para harcanan telefon için satıştan elde edilen gelir de bir hayli düşük kalıyor.
RED Hydrogen One Neden Başarısız Oldu?
RED Hydrogen One, gözlüksüz üç boyutlu görüntü deneyimine odaklanıyordu. Ne var ki telefon piyasaya sürüldükten sonra 3D görüntünün beklendiği kadar iyi olmadığı görüldü. Telefon da oldukça yüksek bir fiyat etiketine sahipti. Günlük kullanımda rakiplerinin önüne geçecek çok fazla avantajı yoktu. Öte yandan o dönemdeki telefonlara göre daha büyük ve daha ağırdı. Kamerası da çok iyi sonuçlar vermiyordu.
Eksileri artılarından fazla olan bu model için insanlar da haklı olarak boşuna para harcamak istemedi. Bunun sonucunda telefon yeterince çok satılamadı, satış olmayınca da RED Digital Cinema bu telefonu ile hedefine ulaşamadı. Dolayısıyla Hydrogen projesine son verildi ve marka da akıllı telefon pazarından çekildi.
HTC First Neden Başarısız Oldu?
Eskiden Instagram, WhatsApp ve dahasının çatı şirketi Facebook'tu. Daha sonra şirket yeniden markalaşmaya giderek ismini Meta olarak değiştirdi. Bu, 2021 yılında gerçekleşti. Bundan 8 yıl önce, Meta henüz Facebook olarak anılırken şirketten bir akıllı telefon fikri ortaya çıktı.
O dönemde akıllı telefonlar hızla bilgisayarların yerini almaya başlamıştı. Facebook, bunu bir fırsat olarak gördü. Ne de olsa insanlar Facebook'u sadece bilgisayardan değil, telefondan da kullanmaya başlamıştı. Şirket, sosyal medya platformunu insanların hayatına daha fazla entegre etmeye çalışıyordu.
Facebook, bu doğrultuda HTC ile ortaklık kurdu. Telefonun kendisini Facebook üretmedi. Donanım tamamen HTC tarafından hazırlandı. Dağıtımdan sorumlu olan şirket ise çok uluslu bir telekomünikasyon şirketlerinden AT&T oldu. Gelgelelim, o dönem HTC bir telefon daha çıkardı. Bunun adı da HTC One'dı. Amiral gemisi seviyesinde bir modeldi. Güçlü donanımı ve şık tasarımıyla epey dikkat çekiyordu.
HTC First, bunun yanında aşırı sıradan bir telefon olarak kalıyordu. Facebook, kullanıcılara bu telefonu almayı teşvik etse de tüketiciler telefonu eline aldığında çok da iyi bir donanım göremiyordu. Hâliyle insanlar da sadece Facebook için sıradan bir telefon almak istemedi.
Aslına bakacak olursanız telefonun sıradanlığından da ötesinde bir sorun vardı: Facebook Home. Bu, Facebook'u bir uygulama olmaktan çıkaran, telefonun kendisini Facebook'tan ibaret hâle getirmeye odaklanan bir projeydi. Normal Android telefonu açtığınızda uygulamaları görürken Facebook Home ise size arkadaşlarınızın neler paylaştığını göstermeye çalışıyordu.
Bu elbette Facebook açısından harika bir işti. Ama kullanıcı açısından tam anlamıyla olumsuz bir deneyimden ibaretti. Bir tüketici olarak Android telefonları sadece bir uygulamayı kullanmak için almıyorsunuz. Onunla oyunlar oynuyor, e-posta gönderiyor, mesajlaşıyor ve çok daha fazlasını yapıyorsunuz. Facebook ise bu telefonu sadece Facebook'tan ibaret hâle getirmeye kilitlenmiş durumdaydı.
Bir düşünün, merkezinde Facebook Home olan bir telefon ürettiriyorsunuz ve bunu sadece o telefona özgü yapmıyorsunuz. Evet, Facebook Home sadece HTC First'e özel değildi. Bir Samsung kullanıcısı da kendi telefonuna Facebook Home kuruyordu. Tüketiciler de başka bir telefona zaten kurulabilen bir şey için ekstra telefon almayı gereksiz gördü.
Son olarak HTC First'ün başarısız olmasının bir diğer sebebi de dağıtımının çok sınırlı olmasıydı. Baktığımızda Facebook'un o dönemde çok geniş bir kullanıcı kitlesi var. Sadece bir ülke ile sınırlı değil, dünya genelindeki kullanıcılara hitap ediyor. Buna rağmen Amerika Birleşik Devletleri'nde AT&T'ye özel olarak satıldı. Belki küresel pazarda satılsaydı daha olumlu bir sonuç elde edilebilirdi ama bunu öğrenmenin artık bir yolu yok.
Amazon Fire Phone Neden Başarısız Oldu?
Amazon daha çok e-ticaret devi olarak biliniyor ancak 2014 yılında akıllı telefon pazarına girme denemesi oldu. İlk telefonu Fire Phone ile Apple gibi devlere rakip olmaya çalıştı. En dikkat çekici yanı, üç boyutlu deneyim sunmaya odaklanmasıydı. Ne var ki güçlü rakipleri karşısında pek başarılı olamadı. Fiyatı yüksekti. Gereksiz olarak görülen birçok özellik vardı.
Şirketin akıllı telefon pazarındaki başarısızlığının temel sebeplerinden biri, yanlış strateji benimsemesi oldu. Şirket hâlihazırda sahip olduğu ekosisteme güvendi. Amazon'un alışveriş platformu ve diğer hizmetleri sonuçta çok sayıda insan tarafından kullanılıyordu. Amazon da kendi hizmetlerini merkezine alan bir telefonun kullanıcılar tarafından ilgi göreceğini düşündü.
Gelgelelim, tüketiciler bir telefon satın alırken sadece markanın ekosistemine bakmıyor. Cihazın tasarımına, fiyatına, kamerasına ve genel olarak sunduğu deneyime odaklanıyor. Fire Phone, bu konuda iPhone ve gelişmiş Android telefonlar ile rekabet etmekte zorlandı. Sonuç olarak da akıllı telefon pazarından çekildi.
Nextbit Robin Neden Başarısız Oldu?
Nextbit, 2015 yılında Robin adlı telefonunu duyurdu. Klasik telefonlardan farklı olarak bulut odaklı bir model olarak tasarlanmıştı. Depolama sorununu bulut hizmeti ile çözmeye çalışıyordu. Telefonda 32 GB depolama alanı vardı. Buna 100 GB bulut depolama hizmeti eşlik ediyordu. Telefon, kullanıcının uzun süredir kullanmadığı otomatik olarak buluta arşivliyor ve böylece boş alan açıyordu.
Robin için geliştirilen strateji aslında tamamen depolama üzerine kuruluydu. Sorun şu ki bunu çözmenin çok daha basit yolları vardı. Tüketici, daha yüksek depolama alanına sahip telefon alabilirdi ya da microSD desteği de zaten iş görüyordu. Robin'in çözümü ise fazlasıyla kullanışsızdı. Kullanıcının izni olmadan uygulamaları arşivliyor, ileride lazım olduğunda yeniden indirmesi gerekiyordu. Özellikle mobil veri kullananlar için epey can sıkıcıydı.
Evet, Amazon ve Facebook da denedi ama bunlar zaten büyük şirketti. Başarısız olsalar da en azından konuşulmayı başardılar. Nextbit'in arkasında ise büyük bir şirket yoktu. Apple gibi devlerle rekabet eden küçük bir girişimdi, hepsi bu kadar.
Editörün Yorumu
Bana göre bu markaların pazardan çekilmek zorunda kalmasının ana sebebi, kötü telefon yapmaları değil. Sonuçta her birinin temelinde değerli bir fikir vardı. Sorun sadece kullanıcıya gerçekten kayda değer bir satın alma sebebi vermemiş olmaları.
Amazon kendi ekosistemine odaklandı, Robin çok daha basit yöntemle çözülebilecek bir şeyi karmaşık hâle getirdi, Facebook telefonu kendi platformundan ibaret hâle getirmeye odaklandı. Bunlar pazardaki güçlü rakiplerin yerini sarsmak için hiç de iyi yöntemler değildi. Bugün akıllı telefon pazarında ilerlememelerinin tam olarak bundan kaynaklı olduğunu düşünüyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
Amazon yeniden akıllı telefon pazarına girecek mi?
Amazon'un tekrar bir akıllı telefon geliştireceği söyleniyor ama bu iddialar henüz doğrulanmış değil. Böyle bir durum söz konusu olsa bile henüz resmî açıklama olmadığı için iptal edilmesi ihtimaller dahilinde.
Meta ileride yeniden akıllı telefon pazarına girmeye çalışır mı?
Meta, HTC First'ü bile kendisi geliştirmedi. Akıllı telefon pazarına odaklanan bir marka değil. Bu pazara dahil olduğunda bile kendi platformunu öne çıkarmayı amaçlıyordu. Kaldı ki şu an daha çok yapay zeka ve akıllı gözlük gibi çözümlere odaklanmış durumda. O yüzden bir kez daha akıllı telefon pazarına girmesi pek olası değil.