Windows 11'in 30 Yıldır Değişmeyen Aracı Yenileniyor! Hızlı Açılacak

Windows'un 30 yıldır neredeyse hiç değişmeyen araçlarından biri sonunda yenileniyor. Windows + R tuşlarına bastığımızda açılan "Çalıştır" penceresi, Windows 95'ten kalan tasarımına veda etmeye hazırlanıyor. Microsoft'un "WinUI 3" ile yeniden tasarladığı pencere, eski sürüme göre daha hızlı açılacak. Dahası, karanlık mod desteği de olacak.

Yeni Çalıştır Penceresi Ne Zaman Gelecek?

Microsoft, yeni tasarımı 13 Kasım'da "Windows 11 Release Preview" kanalına taşıdı. Release preview, Windows özelliklerinin genel kullanıma sunulmadan önceki son test aşaması olarak nitelendirilebilir. Microsoft'un planına göre yeni Çalıştır penceresi, Kasım 2026'nın sonlarına doğru isteğe bağlı güncellemeyle sunulacak.

8 Aralık'taki güncellemeyle de daha geniş bir kullanıcı kitlesine sunulacak. Elbette yenilenen tasarımın herkese aynı anda gelmesi beklenmiyor. Microsoft aşamalı sunmayı tercih ettiği için güncellemeyi yükleseniz bile yeni pencereyi hemen göremeyebilirsiniz.

Microsoft Çalıştır'daki Hangi Özelliği Kaldırıyor?

Yeni tasarımda arama butonu olmayacak. Bu buton, komut yazmak yerine bilgisayarınızdaki bir dosyayı ya da uygulamayı dosya seçici üzerinden bulmanızı sağlıyordu. Geliştirciler, 35 milyon kişilik bir örneklem üzerinden bu butonun kullanımını inceledi.

Araştırma sonucunda kullanıcıların sadece yüzde 0,0038'i arama butonuna bastığı tespit edildi. Bu da yaklaşık 1.330 kişiye karşılık geliyor. Çalıştır penceresini kullananların büyük kısmı zaten açmak istediği uygulamanın veya dosyanın yolunu biliyor. Arama seçeneğinin kaldırılması, bu nedenle pek şaşırtıcı olmadı.

Bu arada Microsoft'un araştırmasında ilginç bir yöntem de keşfedildi. Bazı kişiler, kopyaladıkları yazılardaki biçimlendirmeyi temizlemek için Çalıştır penceresine yapıştırıp metni yeniden kopyalıyormuş. Bunun için Control + Shift + V kısayolu zaten mevcut ama görünüşe göre kullanıcılara bu yöntem, söz konusu kısayoldan daha kolay geliyor.

Yeni Çalıştır Penceresi Ne Kadar Sürede Açılacak?

Microsoft'un ölçümlerine göre yeni pencerenin açılması için gereken süre 94 milisaniye. Eski tasarımda bu süre 103 milisaniyeydi. Aradaki fark yaklaşık yüzde 8,7'ye denk geliyor. Yaklaşık dokuz milisaniye elbette günlük kullanımda pek de fark edilecek bir fark değil. Yine de Microsoft'un eski Win32 penceresini WinUI 3 ile yeniden yazarken açılış hızını da artırması olumlu karşılanabilecek bir gelişme sayılır.

Bu hızın artmasında izlenen yaklaşım da önemli rol oynuyor. Yeni Çalıştır penceresi C# ile geliştirildi. .NET Ahead-of-Time (AOT) derlemesi kullanıyor. AOT, uygulamanın kodlarını çalıştırılmadan önce makine koduna dönüştürüyor. Windows + R kısayoluna bastığınızda ayrıca bir derleme işlemi yapılmasına gerek kalmıyor.

Tabii, 94 milisaniyelik ölçümün sadece pencerenin ekranda görünmesine kadar geçen süreyi ifade ettiğini belirtelim. Çalıştır üzerinden bir uygulama açtığınızda uygulamanın açılması için gereken zaman bu hesaba dahil değil.

Yeni Çalıştır Penceresinde Hangi Yenilikler Olacak?

Yeni tasarım karanlık mod desteği sunuyor. Windows'u koyu temada kullanıyorsanız yeni pencere de işletim sisteminizin genel görünümüyle uyum olacaktır. Ayrıca son kullandığınız komutlar listelenecek. Yukarı ve aşağı ok tuşlarıyla geçmişteki komutlar arasında geçiş yapabileceksiniz.

Komut geçmişini temizlemek ise biraz uğraştırıcı olacak. Önce Çalıştır penceresini kapatmanız, sonra da yeniden açıp Backspace tuşuna basmanız gerekecek. Microsoft'un bu işlem için doğrudan bir temizleme seçeneği sunup sunmayacağı ise şimdilik belirsiz.

Editörün Yorumu

Çalıştır penceresi, Windows işletim sistemiyle özdeşleşen araçlardan biri. O yüzden Windows + R kısayoluna basıldığında çıkan pencerenin değişmesi, bazılarının alışması için ciddi zaman alabilir. Ama ben olumsuz karşılanacak bir yenilik olmadığı kanaatindeyim. Hız artışı, karanlık mod desteği ve komut geçmişi gibi günlük kullanımda işe yarayacak yeniliklere yer verilmesi, kullanıcılar tarafından iyi karşılanacaktır.