Avrupa'da 2035 Benzinli Otomobil Yasağı Yumuşuyor, Türkiye'deki Fabrikalar Rahatlayabilir

Avrupa Parlamentosu'ndaki 3 büyük grup, 2035'te benzinli ve dizel otomobil satışını fiilen bitirecek kuralı yumuşatmak için 20 Ekim 2026'da uzlaştı. Uzlaşı 2035 içten yanmalı motor yasağı yerine yüzde 87,5'lik bir karbondioksit azaltım hedefi getiriyor. Uzlaşıya göre hibrit ve benzinli modeller 2035'ten sonra da satılabilecek. Ancak metin 21 Ekim 2026 itibarıyla yasa değil ve yasalaşması için birkaç aşama daha gerekiyor.

AB'nin 2035 Hedefi Nasıl Değişiyor?

Uzlaşı, merkez sağdaki Avrupa Halk Partisi (EPP), merkez soldaki Sosyalistler ve Demokratlar (S&D) ve liberal Renew grubu arasında sağlandı. 2023'te yasalaşan metin, 2035'te yeni binek otomobillerin ortalama karbondioksit salımını 2021 seviyesine göre yüzde 100 azaltmayı şart koşuyordu. Avrupa Komisyonu'nun Aralık 2025'teki yüzde 90'lık önerisinin ardından Parlamento'daki gruplar hedefi yüzde 87,5'e çekti.

Kâğıt üzerindeki hedef aslında yüzde 95. Ancak üreticiler bunun 7,5 puanını AB'de üretilmiş yeşil çelik kullanarak karşılayabilecek. Böylece egzozda gereken azaltım yüzde 87,5'e iniyor. Yeşil çelik, yüksek fırın yerine doğal gaz ya da yeşil hidrojenle üretilen, neredeyse emisyonsuz çeliğe deniyor. Motor1 ise 7,5 puanın yüzde 87,5'in içinden karşılanabileceğini yazıyor. Bu okumaya göre egzozdaki hedef yüzde 80'e kadar inebilir.

Bu formül, yüzde 100 hedefine karşı yüzde 5'lik kalıcı bir pay bırakıyor. Böylece hibrit ve benzinli modeller 2035'ten sonra da satılabilecek. Kural model başına değil, her üreticinin AB'de sattığı yeni otomobillerin ortalamasına uygulanıyor.

Uzlaşı 2030 ve Hafif Ticari Hedeflerini Nasıl Etkiliyor?

Binek otomobiller için 2030 hedefi, Komisyon'un önerisindeki gibi yüzde 55'te kalıyor. Hafif ticari modellerde 2030 hedefi Komisyon'un önerdiği yüzde 40 yerine yüzde 35'e iniyor. Reuters'a göre hafif ticari modellerin 2035 hedefi de yüzde 80. Üreticiler 2030 hedefine uyumu tek bir yıl yerine 2029-2031 ortalamasıyla kanıtlayabilecek.

AB'de üretilen küçük ve uygun fiyatlı elektrikli modeller ile özellikle verimli elektrikli modeller, üreticiye süper kredi adı verilen ek puan kazandırabilecek. Reuters, yenilenebilir yakıtla çalışan modellerin sıfır emisyonlu sayılabileceğini de yazıyor. Brussels Signal'in adını vermediği meclis kaynaklarına göre uzlaşı merkez sol için kolay bir karar değildi, çünkü masadaki alternatif yasağı tümden kaldırmaya hazır bir sağ çoğunluktu.

Uzlaşı Ne Zaman Yasalaşabilir?

Uzlaşının yürürlüğe girmesi için önce 3 grubun metni resmen onaylaması, ardından komite incelemesi ve Genel Kurul oylaması gerekiyor. Parlamento bu süreçten çıkan metinle, üye devletleri temsil eden Konsey ve Komisyon ile üçlü müzakereye (trilog) oturacak. Bu aşamaların takvimi belli değil ve yürürlükteki yasal hedef hâlâ yüzde 100.

Konsey tarafında Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 7 Ekim 2026'da yasağın hafifletilmesi konusunda prensipte anlaştı. İki lider 15 Ekim 2026'da da 2035 hedefini telafi şartı olmadan yüzde 90'a indirme kararını açıkladı. Aynı pakete göre 2028'den itibaren elektrikli araç teşvikleri, kiralama destekleri ve kamu ihaleleri yalnızca Avrupa'da üretilen araçlara verilecek. Almanya, yasağın esnetilmesi için Kasım 2025'te de resmi bir çağrıya hazırlanıyordu.

Uzlaşı Türkiye'deki Otomobil Üretimini Nasıl Etkiler?

Türkiye AB üyesi değil, fakat Türkiye'de üretilip AB'de satılan modeller de üreticinin AB ortalamasına giriyor. Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre Eylül 2026'da 3,94 milyar dolarlık otomotiv ihracatının yüzde 73,4'ü, yani 2,89 milyar doları AB'ye gitti. Almanya-Fransa paketindeki teşvik kuralı ise Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. CNBC-e'ye göre kapsam AB, Birleşik Krallık ve Avrupa Ekonomik Alanı ile sınırlı ve Türkiye bunun dışında kalıyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat da Türkiye'nin "Made in Europe" planına dahil edilmesini istemişti.

Toyota'nın Sakarya'daki fabrikası, Corolla'nın Avrupa'daki üretimine 1994'te başlamıştı; autoevolution'a göre fabrikada artık Corolla'nın sedan kasası üretiliyor. Fabrikada yapılan 2. nesil C-HR'ın hibrit ve şarj edilebilir hibrit sürümleri de bu kurala tabi Avrupa pazarına gidiyor. C-HR Türkiye'de üretilen ilk şarj edilebilir hibrit model.

Hibrit ve şarj edilebilir hibritlerin 2035 sonrasında da AB'de satılabilmesi, bu modelleri üreten Sakarya gibi fabrikaların ürün planını doğrudan ilgilendiriyor. Toyota, benzinli motorlardan vazgeçmeyeceğini Mart 2026'da söylemişti. Şirket Parlamento'daki uzlaşıyla ilgili bir değerlendirme paylaşmadı. Ancak CNBC-e'ye göre Toyota, Almanya-Fransa anlaşmasının Türkiye ve Japonya gibi güvenilir ticaret ortaklarını da kapsayacak şekilde genişletilmesini istemişti.

Editörün Yorumu

Pazarlık masasında kalan fark yalnızca 2,5 puan: Parlamento'nun grupları 87,5'te, Almanya ile Fransa 90'da duruyor. İki taraf da sıfır emisyon şartını bıraktığına göre, bana göre Sakarya gibi hibrit üreten tesisler için 2035 bir kapanış tarihi olmaktan çıkıyor. Tablo bu fabrikalar için iyi görünüyor ama yeşil çelik kredisinin hesabı netleşmeden hiçbir üretici egzozda ne kadar pay kaldığını bilemeyecek. Asıl risk ise başka yerde: 2028'den itibaren teşviklerin yalnızca Avrupa'da üretilen araçlara verilmesi, Türkiye'deki fabrikalar için yeni bir rekabet dezavantajı yaratabilir.