Covid-19 ile Enfekte Olanların Vücudunda Neler Oluyor?

Covid-19 ile enfekte olan kişilerin vücutlarında hastalık süresince neler oluyor? Derlenen veriler merak edilen bu soruya ışık tutuyor.

Covid-19 ile Enfekte Olanların Vücudunda Neler Oluyor?

Covid-19 ile enfekte olan kişilerin vücutlarında hastalık süresince neler oluyor? Derlenen veriler merak edilen bu soruya ışık tutuyor.

Koronavirüs Vücuda Ne Yapıyor?

Geçtiğimiz yılın son günlerinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüs kısa bir süre içerisinde pandemi haline geldi. Hastalık çoğu kişi için hafif bir süreçte ilerler ancak bazı kişilerde ölüme yol açabilir.

Peki virüs vücuda nasıl saldırıyor, neden bazı insanları ölüyor ve tedavisi nasıl yapılıyor?

- Kuluçka Dönemi

Bu dönem, virüsün kendisini çoğalttığı ve vücuda yerleştiği dönemdir. 

Resmi açıklamalar doğrultusunda SARS-CoV-2 yakındaki (enfekte) birisi öksürdükten ya da hapşırdıktan sonra nefes aldığınızda ya da kontamine bir yüzeye temas edip yüzünüze dokunduğunuzda vücudunuza girebilir.

Virüs öncesinde boğazınızı, hava yollarınızı ve akciğerlerinizi kaplayan hücreleri enfekte eder ve bu hücreleri adeta bir koronavirüs fabrikasına dönüştürür. Bu erken aşama sırasında hastalıkla ilgili herhangi bir belirti olmaz.

Tabii virüs ile enfekte olanların yüzde 30 oranındaki kısmında semptom görülmediğinin tahmin edildiğini de ekleyelim. Yani bu kişiler tüm hastalık süresince asemptomatik bir süreç geçiriyorlar.

Virüsün vücudunuza girdiği dönemden semptomların başlangıcına kadar geçen süre (inkübasyon dönemi) büyük ölçüde değişiklik gösterebilse de ortalama beş gün olarak kabul ediliyor.

- Hafif Belirtiler

Semptom gösterenlerin yüzde 81 oranındaki kısmı, süreci hafif atlatacaktır. Yani çoğu insanın deneyimleyeceği süreç, aşağı yukarı bu şekilde.

Hastalığı hafif geçirenlerde çekirdek semptomlar ateş ve öksürük olarak öne çıkar. Buna vücut ağrıları, baş ağrısı ve boğaz ağrısı eşlik edebilir. Ancak bu süreçte nadirdir. Ateş ve halsiz hissetme, bağışıklık sisteminin vücuda verdiği yanıtın bir sonucudur. Öksürük başlangıçta kuru öksürüktür. Buna karşın ilerleyen dönemlerde balgam eklenir.

Bu belirtiler dinlenme, bol miktarda sıvı alımı ve parasetamol ile tedavi edilir. Bu süreçte hastane bakımına gereksinim duyulmaz. Yaşanan semptomların genellikle bir hafta içerisinde iyileşir.

- Şiddetli Belirtiler

Bazı durumlarda hastaların bağışıklık sistemi vücuda aşırı tepki verir ve bu iltihaplanmalara yol açar. Yapılan araştırmalar virüsün bağışıklık sisteminde bir dengesizliği tetiklediğini işaret ediyor. Uzmanlar bunun nasıl gerçekleştiği konusunda yanıtlar arasa da henüz net bir cevap bulunmuyor.

Akciğerlerin iltihaplanması pnömoni olarak adlandırılır. Akciğerlerde küçük hava keseleri bulunur ve burası oksijenin kana geçtiği, karbondioksitin dışarı çıktığı yerdir. Ancak pnömonide küçük keseler dolmaya başlar ve sonunda nefes darlığı ya da nefes alma zorluğu ile sonuçlanabilir. Bazı insanlar bu süreçte ventilatör ihtiyacı duyacaktır.

Semptom gösterenler yüzde 14 oranındaki kısmı, süreci şiddetli atlatacaktır.

- Kritik Belirtiler

Bu süreçte vücudun bağışıklık sistemi başarısız olmaya başlar ve kişi, gerçek bir ölüm riski ile karşı karşıya kalır. 

Temel sorun, virüs ile mücadele eden bağışıklık sisteminin kontrolden çıkıp tüm vücuda hasar vermesinden kaynaklanıyor. Sitokin Fırtınası olarak da bilinen bu durumda kan basıncı tehlikeli derecede düşük seviyelere inebilir ve bu organların düzgün çalışmasının önüne geçip septik şoka yol açabilir.

Akciğerdeki yaygın iltihabın neden olduğu solunum sıkıntısı vücudun ihtiyaç duyduğu oksijenin alımını engeller ve böbreklerin kanı temizlemesini durdurabilir. Eğer bağışıklık sistemi virüsün üstesinden gelemezse vücudun her yerine yayılan iltihaplar çoklu organ yetmezliğine yol açar.

Bu noktada ECMO ve ekstrakorporeal membran oksijenasyon gibi tedavi yöntemleri uygulansa da hasar, organların vücudu canlı tutamayacağı ölüm seviyelere ulaşabilir.

Semptom gösterenlerin yüzde 5 oranındaki kısmı, süreci kritik atlatacaktır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından tahmin edilen ölüm oranının ise yüzde 1 olduğunu belirtelim.

YORUMLAR