400 Bin Bilim İnsanı Sahte Dergilerde Makale Yayınlattı

Sahte dergi makale

Daha önce ünlü devlet adamlarının vergi cennetleri üzerinden yaptıkları yolsuzlukları gün yüzüne çıkaran gazetecilik örgütü, hedefine sahte bilimi koydu. Örgüt, yüzbinlerce makaleyi inceleyerek, sahte bilimselliğin yaygınlığını ortaya çıkardı.

Offshore vergi cennetlerinin dünyasını ve uluslararası finansal belgelerde yolsuzlukları ortaya çıkaran Panama Kağıtları ve Lüksemburg Sızıntıları belgelerini yayınlayan International Consortium of Investigative Journalists, ilginç bir araştırmaya imza attı. Dünyanın dört bir yanındaki 18 haber ajansının muhabirleriyle işbirliği yapan Alman gazetesi Süddeutsche Zeitung ile birlikte çalışan Uluslararası Araştırmacı Gazetecilik Konsorsiyumu, dünyanın en önde gelen sözde bilimsel yayıncılık platformlarından beş tanesinin yayınladığı 175.000 bilimsel makaleyi inceledi. Bu işbirliği, dünya çapında yaklaşık 400.000 bilim insanının 2013 yılından beri sözde bilimsel dergilerde yayın yaptığı ortaya çıkarıldı.

Bilimsel dergi adı altına herhangi bir bilimselliğe bakmadan makaleler yayınlayan dergilerin, elektronik posta yoluyla bilim insanlarına ulaştıkları söylendi. İletişim kurdukları bilim insanlarının makalelerini hızlı ve sık yayınlamak için vaatlerde bulunan dergilerin yüksek ücretler talep ettikleri dile getirildi.

Akademisyenlerin yanı sıra ilaç şirketlerinin çalışanları tarafından yazılan makaleleri de dergilerinde kullanan sözde bilimsel yayıncıların, hakemli dergi standartlarını bir tarafa bırakarak, tamamen kontrolsüz şekilde yayınlar yaptıkları saptandı. ICIJ (Uluslararası Soruşturmacı Gazetecilik Konsorsiyumu) yaptığı açıklamada, “Hakemli veya editöryal komitelerin makalelerin gözden geçirilme problemine ek olarak, şirketler, ilaç ve diğer şirketlerin çalışanlarının yanı sıra tartışmalı teorileri teşvik eden iklim değişikliği şüphecilerinin de çalışmalarını yayınlamak için, ücret karşılığında talep ediyorlar” ifadesini kullandı.

Fransız ünlü gazetelerinden LeMonde ise bahsi geçen dergilerde yayınlanan tamamen asılsız bir makaleye ulaştı. Journal of Integrative Oncology isimli dergide, arılar tarafından petekleri birbirlerine yapıştırmak için kullanılan arı reçinesi özünün, kolon kanseri tedavisinde kemoterapiden daha etkili olduğunu söyleyen bir makaleye ulaşan LeMonde, araştırmanın sahte olduğunu ve makalenin yazarlarının gerçekte var olmayan bir araştırma merkezinde çalıştıklarını söylediklerini dile getirdi.

Sahte bilimsellik yaptığı tespit edilen OMICS isimli yayıncının Federal Ticaret Komisyonu tarafından denetlendiğini aktaran The India Express, OMICS’in Hindistan’da 300’den fazla yanlış yayın yaptığını ve yayın başına 30 ila 1,800 Amerikan Doları ücret aldığını tespit etti. Üniversiteler ve araştırma enstitüleriyse bilim insanlarını bu yayıncılardan uzak durma konusunda uyarsa da, geniş boyutta yayılmaları ve hızlı büyümeleri yüzünden şaşkın durumdalar.

Süddeutsche Zeitung’un yanı sıra Alman yayıncılar NDR ve WDR, 5 binin üstünde Alman bilim insanının araştırmaya konu olan dergilerde makale yayınladıklarını ortaya çıkardılar. Üst üste yayınlanan raporlardan sonra konuyla ilgili açıklama yapan Nobel Ödüllü Ferid Murad gibi bilim insanlarıysa yaşananlar sonrasında hayal kırıklığına uğradıklarını ve bütün bilim insanlarının bu tarz dergilerden uzak durmaları gerektiğini dile getirdiler.

2014 yılında Nobel Kimya Ödülü kazanan Stehan Gell ise ICIJ’a yaptığı açıklamada, “Eğer bunun arkasında bir sistem varsa ve bundan sadece kandırmak değil aynı zamanda faydalanan insanlar varsa o zaman bu yayınlar kapatılmak zorunda” ifadelerini kullandı.

YORUMLAR