VPN Nedir, Ne Değildir?

Şu bir gerçek ki teknolojik kavramları mahiyetinden çok ne amaçla kullanıldığına göre anlamlandıran bir yapımız var. Bu noktada VPN kavramıyla ilgili doğru bilinen yanlışları ve şehir efsanelerini bu yazımızda masaya yatıracağız.

İnternetin hayatımızın hemen hemen her alanına girmesi doğal olarak internet ile ilgili pek çok kavrama aşina olmamızı da beraberinde getirdi. Özellikle VPN sıkça zikrettiğimiz kavramlardan biri. Şu bir gerçek ki teknolojik kavramları mahiyetinden çok ne amaçla kullanıldığına göre anlamlandıran bir yapımız var. Bu noktada VPN kavramıyla ilgili doğru bilinen yanlışları ve şehir efsanelerini bu yazımızda masaya yatıracağız.

VPN Nedir, Ne İşe Yarar?

Adettendir, konuya Wikipediavari bir şekilde giriş yapalım. Virtual Private Network kelimelerinin baş harflerinden türemiştir VPN kavramı. Türkçe karşılığını ise "Kişiye Özel Sanal Ağ" şeklinde ifade edebiliriz. Herkesin anlayacağı bir sadelikte anlatmaya çalışacak olursak fiziksel olarak dahil olmadığımız bir ağa uzaktan bağlanarak dahil olmaya yarayan bir teknolojidir. Örneğin İzmir'de bir şirketiniz var ve çalışanlarınız şirketin özel ağı üzerinden erişilebilen veritabanları üzerinde muhasebe işlemleri yapıyor diye farz edelim. Ankara'da bir şube açtığınızı düşünün. Ankara'daki çalışanlar İzmir'deki LAN ağında görülebilir olan muhasebe veritabanına nasıl erişecek? İşte bu noktada kullanılan, esprili bir tabirle "uzakları yakın eden" bir teknolojidir. Sansürleri delmek, erişim engellerini aşmak VPN'nin dolaylı bir etkisidir fakat VPN teknolojisi bu salt amaç için meydana getirilmemiştir. Öyle ki meyve bıçağıyla klavyenin vidasını sökenler vardır fakat bundan hareketle meyve bıçağı bir tamir aletidir diyemeyiz öyle değil mi?

Bu yüzdendir ki kullandığımız teknolojilerin mahiyetini, teknik derinliğini anlamak önemlidir. Erişim engelleri, adli ve idari makamlarca talep edilir ve erişim sağlayıcılar, kullanıcılar yasak konulan sitelere erişim sağlanmak isteyince otomatik olarak farklı bir sayfaya yönlendirme yapar. VPN ile farklı bir ağa dahil olduğumuzdan, erişim sağlayıcılar uzak ağ içindeki durumu kontrol edemez. Böylece erişim engeli aşılmış olur. Bu yüzdendir ki VPN asıl bağlamından koparak erişim engeli aşma aracı olarak algılanmaya başlamıştır.

VPN ile IP Adresi Gizlenebilir Mi?

IP adresinin gizlenmesi konusuna açıklık getirmek şart. İnternet dünyasında görünmezlik diye bir şey yoktur. İnternet erişimi sağlayan her cihazın bir IP adresi vardır ve IP adresi görünür bir bilgidir. VPN ile internete erişen kullanıcıların ise gerçek IP adresi yerine bağlandığı uzak ağın IP adresi görünür. Bağlandığımız VPN servisi gerçek IP adresimizi ve trafik detaylarımızı görüntüler ve log adı verilen düz metinler halinde kaydeder. "İki kişinin bildiği sır değildir!" özdeyişinden hareketle VPN teknolojisinin sanıldığı gibi mutlak bir anonimlik sağlamadığını da bu vesileyle belirtmiş olalım. "Soğan kabuğu" diye bilinen TOR ise bağlantı sağlanırken bir değil birkaç ağa giriş çıkış yaptığı için VPN kavramına farklı yorum getiren bir servistir ve müsaade ederseniz o başka bir yazının konusu olsun şimdiki mevzumuzun dağılmaması adına.

VPN Erişim Engellerini Aşma Konusunda Yetersiz Kalabilir Mi?

Pek tabii yetersiz kalabilir. Dahil olduğumuz uzak ağda da erişmek istediğimiz web sitesi yasaklı durumda olabilir. Öte yandan erişim sağlayıcıları VPN ile dahil olmak istediğimiz uzak ağın IP adresine de erişim engeli koyup bağlanmamızı bütünüyle engelleyebilir. Örneğin Turkcell, popüler VPN servislerinden biri olan NordVPN'e erişim engeli koyduğu için Turkcell aboneleri hiçbir surette NordVPN'e erişemiyor. Örnekleri çoğaltabiliriz.

Kendi VPN Servisimizi Oluşturabilir Miyiz?

Elbette, neden olmasın? Bu noktada ücretsiz ve açık kaynaklı OpenVPN gibi alternatifler mevcut. Kişisel bilgisayarımıza kurup evde olmadığımız zaman dahi evdeki modemimizden internete erişiyormuş gibi bağlantı kurabiliriz. Veya yurtdışı lokasyonlu bir sanal sunucumuza (VPS) yükleyerek yurtdışı çıkışlı internet erişimi sağlamamız mümkündür.

YORUMLAR