Bilgisayar Toplama Rehberi ile Kendi Bilgisayarlarınızı Oluşturun!

Kendi bilgisayarınızı toplarken hangi parçaları seçeceksiniz? Cevabı yazımızda

Bilgisayar Toplama Rehberi Sayfa 2

Ekran Kartı

Bilgisayarımıza seçeceğimiz ekran kartı temel olarak bilgisayarımızın grafik performansını belirleyecektir. Yüksek grafik performansına da genelde oyunlarda veya render/modelleme işlemlerinde ihtiyaç duyuyoruz. Gündelik işlerde, ofis dökümanlarını açmada, video izlemede standart ekran kartları işimizi görebiliyor. Bilgisayarlarımızda kullanabileceğimiz 2 farklı türde ekran kartı seçeneğine sahibiz:

Dahili Ekran Kartı:

Onboard olarak da adlandırılan bu ekran kartları işlemcinizle veya anakartınızla büünleşik olan ekran kartlarıdır. Genellikle çok yüksek performansa sahip değillerdir; fakat daha düşük güç tüketimine ve maliyete sahiptirler. Bu ekran kartını monte etmek için de uğraşmanıza gerek yoktur; çünkü farklı bir parçayla bütünleşik yapıdalar.

Harici Ekran Kartı:

Harici ekran kartları farklı ihtiyaçlara yönelik olarak üretiliyorlar ve farklı performans üretebiliyorlar. Bir harici ekran kartının performansını ise farklı faktörler belirliyor. Dilerseniz bu faktörlere kısaca göz atalım:

-Çekirdek Hızı:

Bir ekran kartının çekirdek hızını (GPU clock) bir otomobilin hızına benzetebiliriz. Birim süre içerisinde ekran kartınının veri işleme ve iletme hızı o ekran kartının çekirdek hızını belirliyor.

-Veriyolu Genişliği:

Veriyolu genişliği (GPU bandwidth) bir ekran kartının belirlenen süre içerisinde ne kadar çok veri ilettiğini ifade ediyor. Veriyolu genişliğini otoyolun şeritleri olarak düşünebilirsiniz. Aynı yolda ne kadar çok şerit varsa o kadar çok araba o yol üzerinde ilerler ve sonuçta daha çok araba yol almış olur. Veriyolu genişliği yüksek olan bir ekran kartında ağır graifksel işlemler daha rahat yürütülür. Veriyolu genişliği düşük olan bir ekran kartında ise ağır grafiksel işlemlerde veriler ne kadar hızlı iletilse de zamanında yeteri kadar veri iletilmediği için işlemlerde aksamalar ve kasılmalar görülebilir.

-Video Belleği:

Video belleği (Video memory) ekran kartı işlemcilerinin (GPU) kendilerine ayrılan bellekleri demektir. Bu bellek türünü sistem belleği (RAM) ile karıştırmamak gerekir; çünkü video belleği sadece grafiksel işlemlerde kullanılır. Video belleğinin frekansı çalışma hızını belirler. Video bellek kapasitesi de tıpkı RAM gibi GB cinsinden ifade edilir.

Yukarıda listelediğimiz performans kriterlerinin sadece birinin yüksek olması o ekran kartının yüksek performanslı olduğu anlamına gelmemektedir. Bir ekran kartının yüksek performanslı olabilmesi için çekirdek hızının, veriyolu genişliğinin ve bellek miktarının orantılı olarak yüksek olması gerekmektedir.

Ekran kartlarının video bellekleri farklı standartta olabiliyorlar. Şu an için piyasada bulunan ekran kartlarında DDR3 ve DDR5 bellekler kullanılıyor. Bu iki bellek türünün arasındaki fark çalışma frekansında yatıyor. Yani DDR5 bellekler daha yüksek frekansta çalıştıkları için daha yüksek perofrmans sunuyorlar. Video bellek türü de ekran kartı seçiminizde dikkat etmeniz gereken bir unsur.

Ekran kartı seçimi yapılırken sıkça yapılan bir hata o ekran kartının sadece video bellek miktarına bakılarak ekran kartı satın alınması. Ekran kartı belleği, ekran kartının diğer unsurlarına göre daha az etkili olan bir faktör. "2 GB ekran kartı iyidir", "3 GB ekran kartı canavardır" gibi kulaktan duyma bilgilerle yapılan ekran kartı alışverişi sağlıklı olmayacaktır. Piyasada yer alan ekran kartlarının 64 Bit veriyolu genişliğine sahip olanları da bulunmakta, 512 Bit veriyolu genişliğine sahip olanları da bulunmakta. Satın almayı düşündüğünüz 3 GB DDDR 3 belleğe sahip olan 64 Bit ekran kartı 2 GB DDR5 belleğe sahip olan 256 Bit ekran kartından çok daha düşük performans verecektir; çünkü yeteri kadar veri işleyemediği için darboğaz yaratacaktır. 

Ekran kartı seçimimiz bilgisayar kasası seçimimiz ve güç kaynağı seçimimizi de etkileyecek. Gelelim ihtiyacınıza göre hangi ekran kartını tercih etmeniz gerektiğine:

İş Amaçlı PC:

İş amaçlı bir bilgisayarda oyun oynanmayacağı veya karmaşık grafiksel işlemler yürütülmeyeceği için işlemciler veya anakartlar ile birlikte gelen dahili ekran kartları işinizi görecektir. Bu seçim hem sisteminizin toplam güç tüketimini azaltarak güç kaynağı maliyetinizi düşürecek hem de kasanızın çok ısınmasını engelleyerek ekstra fan kullanma ihtiyacınızı ortadan kaldıracaktır.

Multimedya Amaçlı PC:

Multimedya amaçlı bir bilgisayarda yapılacak olan görüntülü sohbet ve video izleme gibi işlemlerin altından dahili bir ekran kartı rahatlıkla kalkabilmekte. Fakat ekran kartı seçiminizi yaparken dikkat etmeniz gereken nokta ne tür oyunlar oynayacağınız. Eğer tarayıcı tabanlı okey, tavla gibi masa oyunları ve kart oyunları oynayacaksanız dahili ekran kartı ihtiyacınızı karşılayacaktır. Fakat arada 3 boyutlu gelişmiş grafiklere sahip oyunlar da oynarım derseniz harici bir ekran kartını tercih etmeniz gerekecektir. Oyun için kullanacağınız harici ekran kartı seçimi için oyun amaçlı PC bölümünde anlatacağımız bilgilere göz atabilirsiniz.

Oyun Amaçlı PC:

Oyun oynayacağınız bir bilgisayarın grafik yükü yüksek olacağından ekran kartının önemi artacaktır. Bu nedenle işlemciler veya anakartlar ile birlikte gelen dahili ekran kartları işinizi görmeyecektir.

Oyun bilgisayarınızda kullanacağınız ekran kartını belirlerken birkaç kritere birden dikkat etmeniz gerekiyor. Bu kriterler şunlar:

-İşlemciniz, RAM Miktarınız ve Ekran Kartınız Arasındaki Denge:

Eğer sisteminizdeki bu üç parçadan herhangi biri kısıtlı bir kapasiteye sahipse diğer parçaların performansı da bu kısıtlı parçanın sağladığı sınırları aşamayacaktır. Yani az sayıda çekirdeğe sahip olan ve düşük frenkansa sahip bir işlemcinin kullanıldığı bir bilgisayarda ne kadar yüksek RAM ve ne kadar yüksek performanslı bir ekran kartı kullanırsanız kullanın oyunlarda yine kasılmalar yaşayacaksınız ve belli bir performansın üzerine çıkamayacaksınız. Bu durumda ekrna kartı seçiminizi diğer parçalarınıza göre yapmanız doğru olacaktır. Güncel ve gelişmiş 3 boyutlu grafikler içeren oyunlarda 4 çekirdekli işlemciler ve minimum 6 GB civarında RAM tatmin edici bir performans sağlayabilmek için yeterli olmakta. Bu 4 çekirdekli işlemci ve RAM'i sisteme darboğaz yaratmayacak bir ekran kartıyla birleştirmek için veriyolu geniş, çekirdek hızı yüksek ve video bellek miktarı yeterli bir ekran kartı tercih etmeniz gerekecektir. Günümüzde bu özellikleri taşıyan ekran kartları minimum 192 Bit veriyolu, 750 MHZ civarında çekirdek hızı ve 2 GB video bellek ile donatılıyorlar.

Eğer çift çekirdekli veya daha az sayıda çekirdeğe sahip olan bir işlemci, 2 GB RAM sahibi bir bilgisayar kullanıyorsanız yukarıda özelliklerini sıraladığımız ekran kartı sizin için 128 Bit veriyoluna sahip bir ekran kartından çok da farklı bir performans sunmayacaktır. Eğer gelecekte işlemcinizi daha yüksek performanslı bir işlemciyle değiştirmeyi ve RAM miktarınızı artırmayı planlamıyorsanız ekran kartına büyük bir bütçe ayırmanızın anlamı olmayacaktır.

-Desteklenen DirectX Arayüzü:

Eğer sisteminizde kullanacağınız bir ekran kartının uzun ömürlü olmasını istiyorsanız yeni veya ileride ortaya çıkacak teknolojiler ile uyumlu olması daima işinize yarayacaktır. Şu gelişmiş oyunlarda standart olan DirectX 11 arayüzü kısa bir süre sonra Windows 10 ile birlikte yerini DirectX 12'ye bırakmaya başlayacak. Bu durumda ekran kartınız DirectX 12'yi destekliyorsa ileride daha güzel görünen oyunlarla karşılaşabileceksiniz. Eğer ekran kartınız bu arayüzü desteklemiyorsa ya bu oyunları oynayamayacaksınız ya da düşük performans veya daha düşük kalitedeki grafikler ile oyunu oynayabileceksiniz.

Oyun amaçlı bilgisayarınızın ekran kartı seçimini yaptıktan sonra ekran kartınızın ihtiyaç duyduğu güç miktarını öğrenmenizde fayda var. Bu bilgiye ekran kartınızın kutusu üzerinden veya internet üzerinden yapacağınız araştırmalarla ulaşabilirsiniz. Bu bilgi güç kaynağı seçimimizi belirleyecek.

3 Boyutlu Modelleme ve Render Amaçlı PC:

Bu bilgisayarlar grafik işleme üzerine kurulan sistemler olduğu için temel olarak sistemde en fazla yorulacak parçalardan biri ekran kartı olacaktır. Modelleme ve render işlemleri için seçeceğiniz ekran kartını kullanacağınız modelleme ve render yazılımının desteklediği teknolojilere göre belirlemenizi tavsiye ediyoruz. Örnek olarak; CUDA mimarisini destekleyen bir render yazılımı ile bu mimariye sahip Nvidia ekran kartlarını kullanabilir ve işlemci yükünüzü hafifletebilirsiniz.

Eğer 3 boyutlu modelleme ve render ile uğraşacaksanız ve bütçe kısıtlamanız yoksa sadece bu iş için özel olarak üretilen Nvidia Quadro veya AMD Firepro gibi ekran kartı seçenekleri mevcut. Yine bu ekran kartı modellerinden hangisini tercih edeceğinizi belirlemeniz için kullandığınız yazılımın desteklediği teknolojilere dikkat etmenizi tavsiye ediyoruz.

Eğer kısıtlı bir bütçeye sahipseniz yukarıdaki seçeneklerden daha düşük maliyetli olan çift ekran kartlı bir sistem oluşturabilirsiniz. Bu iş için genellikle CUDA mimarisine sahip iki adet aynı Nvidia marka ekran kartı birleştiriliyor ve SLI sistemi oluşturuluyor. Bu iş için uygun bir anakart seçimi yaptıysanız ve yeterli güç çıkışı sağlayacak bir güç kaynağı seçtiyseniz SLI bir sistem oluşturabilirsiniz.

Modelleme ve render işi için kullanılacak bilgisayarda video belleği de önem kazanacaktır. Ne kadar yüksek video belleğine sahip olursanız o kadar verim elde edebilmeniz mümkün.

RAM

Bilgisayarlarımızda kullandığımız RAM'lerin tam olarak ne olduklarını şöyle açıklayabiliriz:

"RAM kelime olarak "random access memory" yani rastgele erişilebilen bellek anlamına geliyor. RAM'ler de temel olarak sabit disklerimiz ve taşınabilir disklerimiz gibi birer depolama birimleri; fakat arada büyük bir fark bulunmakta. Sabit disklerimiz ve taşınabilir disklerimiz mekanik yapıya sahiptirler. Bir veriyi yazmak ve okumak için mekanik bileşenlerin işlem yapması gerekir. Bu da okuma ve yazma işlemlerinin belli bir hız limitine sahip olmasına neden olur. RAM'lerin çalışma mantığı içerisinde ise herhangi bir mekanik yapı yoktur; bu sebepten ötürü sabit disklere ve taşınabilir disklere göre çok daha yüksek hızlarda veri yazma ve okuma işlemleri yapılabilir. Bilgisayarımızda çalıştırdığımız oyunlar, yazılım, hizmet ve uygulamalar da komutlarımıza seri bir şekilde tepki verebilmek için anlık olarak veri yazıp veri okurlar. Eğer bu işlemler sabit diskten yapılsaydı her tıklamanızın veya verdiğiniz komutun cevabını alabilmeniz için bir süre beklemeniz gerekirdi. RAM'lerin sayesinde ise daha seri bir şekilde işlem yapabiliyoruz. "

Bilgisayarınızda ne kadar RAM'a ihtiyaç duyduğunuz hakkında detaylı bir yazı hazırlamıştık. Bu yazıda RAM hakkında yanlış anlaşılan noktalara değinmiş, oyunlar veya yazılımların ne kadar RAM kullanabildiğini anlatmıştık:

Gerçekten Ne Kadar RAM'e İhtiyacınız Var?

Sisteminizde ne kadar yüksek RAM kullanırsanız o kadar yüksek performans alamazsınız. RAM performansı tek başına belirlemez, sadece diğer parçaların maksimum performans ile çalışması için aracılık yapar. Elbet ki fazla RAM göz çıkarmaz, ama bütçeniz sınırlıysa RAM ihtiyacınızı belirleyip ona göre RAM satın almanız doğru olacaktır. Anakartınızda kullanabileceğiniz maksimum RAM miktarını kullanmanız oyunların daha yüksek kare hızı sunacağını da garanti etmez.

Bilgisayarınızda kullanacağınız RAM miktarını belirlediyseniz hangi RAM'i tercih edeceksiniz? RAM'lerin performansını 3 farklı kriter belirliyor:

-RAM Türü:

RAM türü günümüzde DDR cinsinden ifade ediliyor. Eskiden piyasada olan SD-RAM ve RD RAM gibi RAM türleri artık kullanılmıyor. DDR RAM'ler de içerisinde farklı türlere sahip. Bu türlerin ayrılma kriteri çalışma frekansları. Piyasada en yaygın olarak bulabileceğiniz DDR RAM'ler DDR 3 türündeki RAM'ler ve birçok anakart da bu RAM türünü destekliyor. Şu an için standart olan bu RAM türünün gelecekte yerini DDR 4'e bırakması bekleniyor. Workstation ve sunucular gibi sistemlerde kullanılan DDR 4 RAM'ler henüz evdeki bilgisayarlarımızda kullanabilmemiz için makul fiyatlara sahip değiller ve destekleyen anakart sayısı az. DDR 2 RAM'ler ise artık yavaş yavaş terkedilen bir teknoloji. Zaten bu eski RAM türünü destekleyen anakartları bulmak da oldukça güç. Performans açısından sıralama yapmak gerekirse DDR 4> DDR3 > DDR2 olarak sınıflandırma yapılabilir.

-RAM Frekansı:

RAM frekansı RAM'in veri iletme hızını belirtir ve MHZ cinsinden belirtilir. Bir RAM'in frekansının yüksek hızda veri iletmesi tek başına performansı belirlemez; çünkü RAM'iniz ne kadar hızlı olsa da bu iletilen verinin işlenmesi için sisteminizin geri kalan parçalarının da üzerine düşen görevi yapması gerekir. Günümüzde DDR3 RAM'ler 2000 MHZ'lere varan hızlara çıkabilse de DDR3 standart hızı olan 1333 MHZ'in üzerindeki frekanslar oyunlarda hemen hemen hiç fark yaratmamaktadır.

-RAM Gecikme Süresi:

CL cinsinden ifade edilen gecikme süresi RAM'in bir komuta ne kadar süre içerisinde yanıt verdiğini belirtir. Bir RAM'in CL değeri ne kadar düşükse o kadar seri ve hızlı çalışır. CL değerinin RAM frekansından daha önemli bir kriter olduğunu söyleyebiliriz.

İhtiyaç gruplarına göre RAM tercihlerine değinelim:

İş Amaçlı PC:

Ofis programları üzerinde çalışılacak, internette gezinti yapılacak bu tür bilgisayarlarda günümüzde 4 GB RAM ihtiyaç görmakte. Eğer çok sayıda arayıcı sekmesi açacaksanız ve aynı anda farklı işler yürütecekseniz bu kapasiteyi artırmayı düşünebilirsiniz.

Multimedya Amaçlı PC:

Bu tür bilgisayarlarda da 4 GB RAM iş görecektir. 4 GB'ın üzerine çıkmanız eğer sistemi ciddi anlamda yoracaksanız; yani görüntülü sohbet, video izleme, müzik dinleme, oyun oynama, internette gezinme işlerini aynı anda yapacaksanız gerekli olabilir.

Oyun Amaçlı PC:

Bu tür bilgisayarlarda RAM'in miktarının yanında RAM gecikme süresi de önemli olacaktır. 4 GB birçok oyunun minimum sistem gereksinimini karşılamaya yeterken yeni çıkan oyunlar 6 GB ve üzeri RAM miktarına ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle oyun bilgisayarlarında günümüz şartlarında 8 GB civarında RAM kullanmanızı tavsiye ediyoruz. Bu RAM'lerin CL değerlerinin de düşük olmasına özen göstermeniz doğru olacaktır.

3 Boyutlu Modelleme ve Render Amaçlı PC:

RAM'in en etkili olarak kullanıldığı sistemler render ve 3B modelleme sistemleri olacaklardır. Bu bilgisayarlarda ne kadar çok RAM kullanırsanız o kadar yüksek verim elde edebilirsiniz. Düşük CL değerleri ve yüksek frekanslar da bu bilgisayarda işe yarayacaktır.

RAM seçiminizi yaparken anakartınızın hangi RAM türünü desteklediğine dikkat etmeniz gerekecektir.

  1. Bilgisayar Toplama Rehberi ile Kendi Bilgisayarlarınızı Oluşturun!
  2. Bilgisayar Toplama Rehberi Sayfa 2
  3. Bilgisayar Toplama Rehberi Sayfa 3

YORUMLAR